جامعهی ایرانی، جامعهایست که در آن نه ازدواج سنتی کاملا از بین رفته است و نه ازدواج مدرن به طور گستردهای رواج یافته است. این وضعیت به طوری است که تقریبا هیچکس نمیتواند به طور صددرصد هرکدام از این ازدواجها را رد یا نهی کند. طرفداران هر دو نوع ازدواج، برای نقد طرف مقابل، از معایب هر ازدواج صحبت میکنند و از مزایای ازدواج مدنظر خود دفاع میکنند. اما آیا واقعا راه درست کدام است؟ کدام روش ازدواج بهتر است؟ هرکدام از این ازدواجها چه مزایا و معایبی دارند؟ در این مقاله از مرکز مشاوره یارا به بررسی این موارد خواهیم پرداخت.
ازدواج سنتی
ازدواج سنتی ازدواجی است که بر پایهی خانواده شکل میگیرد. مشارکت خانوادهها در این روش از ازدواج بسیار بالاست و فرهنگ و آداب خانوادگی در آن نقش مهمی را ایفا میکند. در این روش افراد معمولا از طریق خانوادهها بهم معرفی میشوند و از قبل آشنایی چندانی ندارند. کفویت اجتماعی و فرهنگی نقش مهمی را در این ازدواج ایفا میکند.
مزایای ازدواج سنتی
با وجود رواج ازدواج مدرن، همچنان در بسیاری از کشورها ازدواج سنتی از محبوبیت قابل توجهی برخوردار است. تقریبا مهمترین دلیلی که میتواند در محبوب بودن این نوع ازدواج نقش داشته باشد،حمایت خانوادههاست. در این این نوع ازدواج، خانوادهها هم از لحاظ عاطفی و هم از لحاظ مالی حمایت قابلیت توجهی دارند.
در ازدواج به سبک سنتی، بسیاری از فرهنگها و ارزشهای خانوادگی حفظ و ادامهدار میشوند و به دلیل هماهنگی بین فرهنگی خانوادهها، معمولا اختلافات فرهنگی به حداقل میرسد. از طرفی افرادی که به طور سنتی ازدواج میکنند، قبل از ازدواجشان درگیر روابط آشنایی نشدهاند و از آسیبهای این روابط مانند وابستگی یا شکست عاطفی در امان هستند.
معایب ازدواج سنتی
هرجا حمایت بیشتر، احتمال بروز دخالت بیشتر. این قانونیست که نه تنها در ازدواج بلکه در تمامی ابعاد زندگی صدق میکند. حمایت بالای خانوادهها در ازدواج سنتی، دخالت بالای آنها را به همراه میآورد. گاهی این دخالتها موجب سختگیریهایی در فرآیند ازدواج میشود که ممکن است مسیر ازدواج را برای جوانان ناهموارتر کند.
از طرفی در این نوع ازدواج، ممکن است توجه افراطی به هماهنگی فرهنگی و اجتماعی، باعث غفلت از ویژگیهای فردی و شخصیتی شود. پایههای شناخت در این نوع ازدواج، تحقیقات محلی و خانوادگی هستند نه شناخت مستقیم. شناخت از طریق خانواده و تحقیقات محلی، کمتر تحت تاثیر احساسات است؛ اما احتمال سوگیری در آن بالاست و نیاز است که حتما تحقیقات گستردهای انجام شود.
مطالعه بیشتر: نکات طراحی حرفهای سوالات خواستگاری
ازدواج مدرن
در ازدواج مدرن برخلاف ازدواج سنتی، تمرکز بر فردیت و خود طرفین است. ملاکهای اجتماعی و فرهنگی در این نوع ازدواج کمرنگتر است و بیشتر به شباهتهای فردی و رفتاری توجه میشود. در این نوع ازدواج، خانوادهها معمولا زمانی در جریان قرار میگیرند که شناخت اولیه بین طرفین اتفاق افتاده باشد.شناخت در این نوع ازدواج برپایه شناخت فردی و تا حدی مشاوره است.
مزایای ازدواج مدرن
مهمترین دلیلی که باعث محبوبیت ازدواج مدرن در جوامع مختلف است، حفظ استقلال و توجه بیشتر به شخصیت خود افراد است. دخالت خانوادهها در این روش کمتر از ازدواج سنتی است و افراد حس آزادی بیشتری را تجربه میکنند. توجه به ویژگیهای شخصیتی، علایق و اهداف افراد در این نوع ازدواج بیشتر است. از رسوم سختگیرانهی ازدواج سنتی خبری نیست و اغلب موارد طبق توافق طرفین پیش میرود.
معایب ازدواج مدرن
از پررنگترین معایب ازدواج مدرن میتوان به بروز وابستگی و شکستهای عاطفی قبل از ازدواج اشاره کرد. گاهی افراد در فرآیند آشنایی در ازدواج مدرن، متوجه میشوند که برای ازدواج باهمدیگر مناسب نیستند؛ این درحالیست که یک رابطه عاطفی یا وابستگی قلبی بین طرفین تشکیل شده و به سرانجام نرسیدن این رابطه، میتواند از لحاظ روانی آسیبزننده باشد. این وابستگی قبل از ازدواج میتواند بر روی شناخت هم تاثیر بگذارد. احساسات باعث میشود طرفین با توجه به علاقهای که به یکدیگر پیدا کردهاند، از معایب طرف مقابل غافل شوند.
کمرنگ بودن حمایت خانوادهها از مشکلات دیگر این نوع ازدواج است. خانوادهها اغلب دوست دارند مانند ازدواج سنتی، عروس یا دامادی مطابق با ویژگیهای مدنظر خود را انتخاب کنند و وقتی انتخاب فرزندشان با آنها تفاوت زیادی داشته باشد، عملا حمایت پررنگی را از خود نشان نمیدهند. عدم حمایت خانوادهها میتواند تحمل مشکلات زندگی را سختتر کند.
الگوی ترکیبی، تلفیق ازدواج سنتی و مدرن
امروزه بسیاری از افراد به الگوی سوم که ترکیبی از ازدواج سنتی و مدرن است علاقه پیدا کردهاند. الگوی ترکیبی، درواقع الگوییست که تلاش میکند با حفظ مزایای هر دو ازدواج و حذف معایب آن، مسیری بهتری را برای ازدواج بنا کند. در این الگوی ترکیبی، از اول خانوادهها در مسیر ازدواج همراه هستند. همانقدر که به جایگاه اجتماعی و فرهنگی افراد توجه میشود، ویژگیهای فردی و شخصیتی آنها هم مورد توجه قرار میگیرد.
در این روش شناخت بر پایهی عقلانیت است نه احساسات عاطفی. ابزارهای شناختی در این روش باید در ابعاد مختلفی بهکار گرفته شود: کسب شناخت هم از طریق تحقیقات محلی و خانوادگی، و هم از طریق آشنایی فردی و مستقیم در جلسات آشنایی و خواستگاری. از طرفی مراجعه به مشاور میتواند به کامل شدن این شناخت چندجانبه کمک شایانی بکند. در صورت نیاز میتوانید به مرکز مشاوره یارا مراجعه کنید.
جمعبندی
ازدواج سنتی و مدرن، هردو از معایب و مزایایی برخوردارند که نمیشود از آنها چشمپوشی کرد. ازدواج سنتی، بر پایهی خانوادهها شکل میگیرد. کسب شناخت به روشهای غیرمستقیم صورت میگیرد. توجه به جایگاه فرهنگی و اجتماعی در آن اولویت دارد و زوجین در نهایت از حمایت خانوادهها برخوردار هستند؛ اما به دلیل دریافت این حمایت، سختگیری و دخالت در آن بالاست و طرفین استقلال کمی دارند. در ازدواج مدرن، توجه بیشتری به ویژگیهای شخصیتی، علایق و اهداف افراد وجود دارد. اما وجود احساسات و عواطف در دوره آشنایی، معمولا آسیبهایی را مانند شناخت با سوگیری و شکست عاطفی را برجای میگذارد.
به نظر میرسد برای کاهش آسیبها، استفاده از ترکیب ازدواج سنتی و مدرن بهتر است. در این الگوی ترکیبی، خانوادهها از اول در جریان آشنایی هستند. همانقدر که به جایگاه اجتماعی و فرهنگی افراد توجه میشود، ویژگیهای فردی و شخصیتی هم مورد توجه قرار میگیرد. شناخت بر پایهی عقلانیت است نه احساسات عاطفی و شناختن هم از طریق ابرازهای مستقیم و هم از طریق ابرازهای غیرمستقیم اتفاق میافتد. درنهایت توصیه میشود در این روش حتما از یک مشاور ازدواج برای داشتن ازدواجی آگاهانهتر کمک گرفته شود.
