تفاوت‌های روانشناس و روانپزشک؛ کدام یک را انتخاب کنم؟

بسیاری از افرادی که دچار مشکلات روحی و روانی می‌شوند، نمی‌دانند که باید به روانشناس مراجعه کنند یا روانپزشک؟ هردوی این افراد با بیماری‌های روانی سر کار دارند؛ اما نحوه عملکرد و زمینه‌های فعالیتشان با هم متفاوت است. در عین حال با وجود تفاوت‌هایی که دارند، اقدامات هردوی آنها در راستای تکمیل همدیگر است. در این مقاله از مرکز مشاوره یارا به بررسی تفاوت روانشناس و روانپزشک می‌پردازیم تا بتوانید انتخاب بهتری داشته باشید.

تفاوت تحصیلات روانشناس و روانپزشک

یکی از مهم‌ترین تفاوت‌های این دو تخصص، مسیر تحصیلی و شغلی آنهاست. روند تحصیلات روانشناس و روانپزشک کاملا از همدیگر متفاوت است. روانپزشکی پایه‌ای زیستی و تجربی دارد و روانشناسی  مبتنی بر علوم انسانی است. دانستن تفاوت‌های این دو تخصص به شما کمک می‌کند که درک عمیق‌تر و ریشه‌ای از تفاوت روان‌شناس‌ها و روان‌پزشک‌ها داشته باشید.

روانشناس

روانشناسی، از زیرشاخه‌های علوم انسانی محسوب می‌شود. این رشته در دانشگاه‌های ایران، از هر سه رشته‌ی تجربی، ریاضی و انسانی پذیرش دارد. دانشجویان رشته روانشناسی مانند بقیه دانشجویان، در سه مقطع کارشناسی، ارشد و دکتری می‌توانند تحصیل کنند. اما صرف تحصیل در رشته روانشناسی، مجوزی برای دادن مشاوره مستقل نیست و لازم است که فرد حتما در سازمان نظام روانشناسی عضو شده و پروانه مشاوره دریافت کند. روانشناسی در مقاطع ارشد و دکتری شاخه‌های مختلفی دارد؛ روانشناسی بالینی، روانشناسی تربیتی، روانشناسی صنعتی سازمانی و… .

روانپزشک

روانپزشکان، درواقع پزشکانی هستند که در دوره تخصص خود، روان‌پزشکی خوانده‌اند. این افراد دوره هفت ساله‌ی پزشکی عمومی را می‌گذرانند و بعد از دریافت دکترای حرفه‌ای، آزمون تخصص شرکت می‌کنند. این افراد می‌توانند رشته‌هایی مانند قلب و عروق، مغز و اعصاب، اطفال، روان‌پزشکی و… را به عنوان تخصص خود انتخاب کنند. با توجه به این که این افراد دوره هفت ساله پزشکی را گذرانده‌اند، می‌توان نتیجه گرفت که یکی از مهم‌ترین تفاوت‌های روانشناس و روانپزشک این است که روانپزشکان تسلط بیشتری روی علل زیستی و فیزیولوژیکی بیماری‌های روانی دارند. روانپزشکان برخلاف

تفاوت حوزه‌های کاری روانشناس و روانپزشک

روانپزشکان اغلب روی درمان اختلالات روانی تمرکز دارند؛ اما اغلب روانشناسان نه. روانشناسان علاوه بر درمان اختلالات روانی، بر روی توسعه فردی، مهارت‌های ارتباطی، بهبود رابطه زناشویی، بهبود روند تحصیل و کار هم کار می‌کنند. روانشناسانی که که مشغول درمان اختلالات روانی هستند، اغلب در رشته روانشناسی بالینی یا روانشناسی عمومی تحصیل کرده‌اند.

معمولا روانپزشکان بر روی کیس‌های سخت‌تر و حادتر کار می‌کنند. مراجعان روانپزشکان، افرادی هستند که ممکن است هر لحظه به خود یا دیگران آسیب برسانند. به همین دلیل ممکن است حتی برای مدتی نیاز به بستری داشته باشند. این افراد به کمک فوری‌تری احتیاج دارند. اما افرادی که به روانشناسان مراجعه می‌کنند، مشکل‌شان تا این حد حاد نیست. ممکن است روند زندگی آنها بهم ریخته باشد؛ اما در معرض نابودی قرار ندارند.

تفاوت روش کار روانشناس و روانپزشک

یکی دیگر از تفاوت‌های بین روانشناس و روانپزشک، روش کار آنهاست. روانپزشکان با توجه به اینکه شماره نظام پزشکی دارند، می‌توانند برای درمان اختلالات روانی، دارو تجویز کنند و اغلب از این روش استفاده می‌کنند. اما روانشناسان از روش‌های مختلف روان‌درمانی برای درمان اختلالات استفاده می‌کنند؛ مانند: روان‌کاوی، تکنیک‌های رفتاری مانند حساسیت‌زدایی، درمان‌های شناختی رفتاری و… . البته همان‌طور که بالاتر هم گفته شد، کار روانشناسان صرفا درمان اختلالات روانی نیست.

اول به کدام یک مراجعه کنم؟

یکی از دلایلی که افراد به دنبال تفاوت‌های روانشناس و روانپزشک هستند، این است که بتوانند انتخاب کنند که با توجه به موقعیت‌شان باید به کدام یک مراجعه کنند؟ اگر شما به‌شدت احساس بدی دارید؛ فکر می‌کنید زندگی‌تان کاملا مختل و غیرقابل تحمل شده است و هرلحظه ممکن است دست به کار آسیب‌زننده‌ای بزنید، بهتر است به روانپزشک مراجعه کنید. اما در موارد زیر توصیه می‌شود که به روانشناس مراجعه کنید: زندگی‌تان سخت شده؛ دچار گره‌های ذهنی‌ای هستید که نمی‌دانید ناشی از چه چیزی هستند؛ به طور مشخص درگیر مشکلی هستید اما راه‌حل آن را نمی‌دانید (مانند وسواس یا مواجهه شدن با خیانت همسر).

در نهایت نباید در انتخاب بین روانشناس و روانپزشک وسواس زیادی به خرج بدهید. روانشناسان و روانپزشکان با تمام تفاوت‌ها زیر مجموعه‌ی  محسوب می‌شوند و در صورت نیاز می‌توانند شما را به کسی ارجاع دهند که برای حل مشکل شما موثرتر است. بسیاری از افراد روند درمان خود را به طور همزمان با روانشناس و روانپزشک پیش می‌برند.

تفاوت دوره درمانی و هزینه ویزیت روانشناس و روانپزشک

معمولا جلسات درمانی با روانپزشک، بدین صورت است که یکی دو جلسه اول با فاصله کم و مفصل، و جلسات بعدی، با فاصله زمانی بیشتر (حدودا یک ماهه) برگزار می‌شود. اما جلسات با روانشناسان معمولا با فاصله‌ی کمتری (حدودا یک هفته) است؛ اما تعداد جلسات نسبت به روانپزشکان معمولا بیشتر است. هزینه‌ی ویزیت این دو تخصص تقریبا مشابه هم است و به خدماتی که فرد متخصص در جلسات ویزیت به مراجعه کننده ارائه می‌دهد، بستگی دارد.

خدمات مشاوره در مرکز مشاوره یارا

در مرکز مشاوره یارا، خدمات روانشناسی در حیطه‌های مختلف (اعم از درمان اختلالات، زوج‌درمانی، کودک و نوجوان، توسعه فردی و…) ارائه می‌شود. روانشناسان این مجموعه در صورت نیاز مراجع، آن‌ها را به روانپزشک ارجاع می‌دهند.

خلاصه تفاوت روانشناس و روانپزشک

روانشناس و روانپزشک هر دو بر روی سلامت روان افراد کار می‌کنند؛ اما پایه تحصیلات آنها و نحوه کار آنها با همدیگر متفاوت است. روانپزشکان فارغ‌التحصیلان رشته‌ی پزشکی هستند که در دوره تخصص، شاخه روانپزشکی را انتخاب می‌کنند. این افراد بیشتر بر درمان اختلالات تمرکز دارند و اغلب از دارودرمانی برای درمان اختلالات روانی بهره می‌گیرند. اما روانشناسان در دانشگاه، دوره‌های کارشناسی، ارشد و دکتری را در رشته‌ی روانشناسی می‌گذارنند. رشته‌ی روانشناسی گرایش‌های مختلفی اعم از بالینی، سلامت، تربیتی و… دارد. روانشناسی صرفا در درمان اختلالات روانی خلاصه نمی‌شود و کارکردهای گسترده‌تری در مقایسه با روانپزشکی دارد. روانشناسان علاوه بر اختلالات روانی، بر مسائل دیگر نیز مانند تعارضات زناشویی، توسعه فردی، مسائل کودک و نوجوان و… کار می‌کنند. روانشناس‌ها از ترفندهای مختلف روان‌درمانی مانند روانکاوی یا درمان‌ CBT بهره می‌گیرند.