اگر شما هم فردی هستید که در معرض ازدواج سنتی قرار دارید، احتمالا یکی از مهمترین دغدغههای شما، سوالات خواستگاری است. جامع و کامل بودن سؤالات خواستگاری، کمک شایانی به شناخت و تصمیمگیری شما میکند. نکته مهم اینجاست که سوالات خواستگاریِ هرکس، مختص به خود اوست و سوالات فرد دیگر به کار شما نخواهد آمد. میتوانید از سوالات و تجربههای دیگران ایده بگیرید؛ اما اینکه عینا همان سوالها را بپرسید، به شما کمک چندانی نخواهد کرد. در این مقاله از مرکز مشاوره یارا، مراحل طراحی سؤالات خواستگاری را بررسی میکنیم.
شناخت خود
قدمّ اول، مهم و زیربنایی برای طراحی سوالات خواستگاری، شناخت خودتان است. شما اگر از خود و ویژگیهایتان شناختی نداشته باشید، نمیتوانید سوالاتی متناسب با خودتان را طراحی کنید. اینکه تشخیص دهید چه فردی برای ازدواج با شما مناسب است، نیازمند یک خودشناسی کامل است. خودشناسی به معنای دانستن سلیقه و چند ویژگی ساده نیست. دانستن نقاط ضعف و قوت، ترسها، الگوی روابط و… مجموعهای از این ویژگیهاست از طرفی، اگر شناخت خوبی از خود نداشته باشید، در جلسات خواستگاری هنگام پاسخ دادن به سوالات طرف مقابل، دچار مکث و مِن و مِن خواهید شد.
اولویتبندی معیارها
حالا براساس شناختی که از خود پیدا کردهاید، معیارهای خود را برای ازدواج بنویسید. معمولا کسی برای ازدواج با شما مناسب است که از لحاظ ارزشها و ویژگیهای اخلاقی، شبیه شما باشد. مثلا اگر شما فردی درونگرا هستید، ترجیح بر این است که با یک فرد درونگرا ازدواج کنید. البته این شباهت در همه موارد صدق نمیکند. مثلا دو نفری که هرکدام به شدت خودمحور هستند، ازدواج آنها، پرچالش خواهد بود.
دستهبندی سوالات خواستگاری
سوالات خواستگاری را ابتدا بر اساس موضوع دستهبندی کنید: سوالات فردی، شغلی و تحصیلی، خانوادگی، اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی و… . سپس درباره هر موضوع حدود پنج تا ده سؤال طراحی کنید. از سوالات کلیتر شروع کنید و کمکم به طور جزئی به تمام ابعاد آن بپردازید. در هر موضوعی، سوالاتی که مهمتر و کلیتر هستند را علامت بزنید تا در جلسات ابتدایی آنها را بپرسید.
نکات مهم در طراحی سوالات خواستگاری
در طراحی سوالات خواستگاری به چند نکته مهم باید توجه کافی داشته باشید: سوالاتی که پاسخ آن بله/خیر هستند را نپرسید. پاسخ سوالات شما، باید حالت توضیحی داشته باشد. مثلا، به جای اینکه بپرسید آیا شما آدم خسیس و حسابگری هستید، بپرسید: “به نظر شما خرج کردن در چه زمینههایی اسراف محسوب میشود؟” نکته دوم این است که طرف مقابل شما، نباید از صورت سوال، پاسخ مطلوبتان را حس بزند. تا جایی که میتوانید، باید سوالاتتان را از منظر بیطرفانه بپرسید. نکتهی دیگری که باید در نظر داشته باشید این است که جلسه خواستگاری، جلسه بازجویی نیست! شما نباید طرف مقابل را در حالتی قرار دهید که دچار شرم یا ترس شود. گاهی کنکاشهای زیاد در جلسات خواستگاری میتواند آسیبزا باشد.
مطالعه بیشتر: روشهای مدیریت حرفهای جلسه خواستگاری
سیر اختصاصی شدن سوالات خواستگاری
معمولا در جلسات اولیه، سوالات خواستگاری حالت عمومی دارند و برای همه تقریبا یکسانند. یعنی شما در برابر هر فرد جدیدی که قرار میگیرید، احتمالا همین سوالات را خواهید پرسید. سوالاتی درباره مقطع تحصیلی، موقعیت شغلی، محل زندگی، اصالت خانوادگی، باورهای سیاسی و مذهبی، وضعیت خانواده، اوقات فراغت و… . اما از جلسات سوم به بعد، اوضاع تغییر میکند. با توجه به شرایطی که طرف مقابل شما دارد، احتمالا سوالات شما نیز تغییر میکند و نباید عین سوالاتی باشد که از فرد قبلی پرسیدهاید.پس عملا طراحی سوالات حتی بعد از برگزاری جلسات اولیه هم ادامه خواهد داشت.
سوالات موقعیتی
همه ما میتوانیم ساعتها در مذمت رفتارهای بد و اشتباه سخنرانی کنیم؛ اما در عمل خیلی وقتها با حرفهایمان فاصله داریم. مثلا میدانیم که خودخواهی صفت زشت و ناپسندیست؛ اما کدام فرد خودخواهیست که به خودخواهی خود اعتراف کند؟ برای اینکه فاصله حرف تا عمل افراد را بسنجید، باید در سوالات خواستگاری از سوالات موقعیتی به جای سوالات نظری استفاده کنید.
مثال: “فرض کنید بعد از یک روز کاری خستهکننده، به خانه باز میگردید؛ وقتی وارد خانه میشوید، بوی سوختگی همه جا را برداشته و وقتی هم که با من تماس میگیرید، میفهمید موبایل من خاموش است. واکنش شما در این لحظه چیست؟ در اولین لحظه، حدس میزنید که چه اتفاقی افتاده است؟”
در سوالات موقعیتی، تحلیل فرد از موقعیت، مهمتر از واکنش او به موقعیت است. او در این موقعیتهای فرضی، به دنبال نجات دادن منافع خودش است یا مدیریت اوضاع؟ توجه کنید که سوالات موقعیتی را شبیه موقعیتهای واقعی انتخاب کنید؛ نه موقعیتهایی که بیش از حد آزاردهنده هستند.
کمک گرفتن از مشاور
برای طراحی سوالات خواستگاری، کمک گرفتن از مشاور ازدواج بسیار کمککننده است. دغدغههای خود را در زمینه انتخاب همسر با یک مشاور باتجربه مطرح کنید و از او بخواهید شما را در پرسیدن سوالات موثر یاری کند. در صورت نیاز به مشاور، میتوانید به مرکز مشاوره مذهبی یارا مراجعه کنید.
ویرایش سوالات و آماده کردن پاسخ
سوالات خواستگاری را بعد از آماده کردن، چند روزی کنار بگذارید. بعد چند روز ، به سراغشان بروید و ویرایش نهایی را انجام دهید. این فاصله انداختن، کمک میکند تا بتوانید با دید بازتر و کلنگرتری سوالات را بررسی کنید و درگیر جزئیات نشوید. سپس آن سوالاتی که طراحی کردهاید را از خودتان بپرسید. آیا خودتان میتوانید به آنها جواب دهید؟ فکر کردن به پاسخ سوالات، معمولا آمادگی شما را برای جلسه خواستگاری بیشتر میکند و از استرس و اضطرابتان میکاهد.
سوالات نگرانکننده
آیا در بین سوالات خواستگاری، سوالی هست که بترسید که از شما پرسیده شود؟ ممکن است همه ما نقاطی در زندگی خود داشته باشیم که صحبت کردن درباره آن برایمان سخت و جانکاه باشد. اگر نکتهی ناراحتکنندهای وجود دارد که میدانید در جلسه خواستگاری درباره آن از شما سؤال خواهد شد، باید خودتان را از قبل برای مواجهه با آن آماده کنید.
راههای مختلفی برای مواجهه با اینگونه سوالات وجود دارد. مثلا میتوانید این سوالات حساس را در جلسات اولیه پاسخ ندهید و صادقانه بگویید که در صورت پیش رفتن جلسات خواستگاری، به آن سوالات پاسخ خواهید داد. یا مثلا این موضوع را با یک واسطه مانند یک مشاور یا یک دوست مطرح کنید و بخواهید که پاسخ آن سوالات را فرد واسطه به طرف مقابل اطلاع دهد.
جمعبندی سوالات خواستگاری
قدم اول برای طراحی حرفهای سوالات خواستگاری، خودشناسی است. تا وقتی که شما خودشناسی خوبی از خودتان نداشته باشید، نمیتوانید معیارهای درستی برای انتخاب همسر انتخاب کنید. بعد از خودشناسی و انتخاب معیارها، وقت طراحی سوالات است. سؤالات خواستگاری را بر اساس دستهبندی موضوعی مطرح کنید. از سوالاتی که پاسخ بله و خیر دارند پرهیز کنید. سؤال را طوری طرح نکنید که پاسخ آن در صورت سؤال پنهان شده باشد. بعد از جلسات اولیه که سوالات کلیتر را پرسیدید، با توجه به شرایط طرف مقابل، سراغ طرح سوالات جزئیتر و اختصاصیتر برید. برای کسب شناخت بیشتر، میتوانید از سؤالات موقعیتی بهره بگیرید. در صورتی که نیاز به کمک در طراحی سوالات دارید، استفاده از مشاور و کتابهایی مانند کتاب نیمه دیگرم میتواند مفید باشد. با آرزوی خوشبختی برای شما عزیزان.
