فرزندپروری نیازمند دانش و مهارت است. والدین باید نسبت به تمام جوانب تربیت فرزند آگاهی لازم را داشته باشند و بتوانند در موقعیت های مختلف با فرزند خود تعامل سازنده برقرار نمایند. مشاوره فرزندپروری و مشاوره تربیت فرزند دقیقا همین نقش را برای والدین ایفا می کند. والدین در جلسات مشاوره تربیت فرزند نسبت به مسائل کودکان و اختلالات رفتاری آنها در دوره های سنی مختلف علم پیدا نموده و نسبت به نحوه مدیریت چالش های رفتاری فرزندان مهارت اخذ می کنند. مرکز مشاوره خانواده یارا با استفاده از کارشناسان مجرب و اساتید متعهد دانشگاه سعی دارد به ارائه خدمات مشاوره تربیت فرزند با رویکرد اسلامی بپردازد. براین اساس یادداشت زیر درباره یکی از اختلالات و مشکلات دوران کودکی نکاتی را مطرح می کند.
یکی از مشکلات شایع در کودکان ناخن جویدن می باشد. ناخن جویدن یکی از اختلالات عادتی نوروتیک است. معمولا از یکسالگی آغاز می شود و در بین کودکان و نوجونان شایع است. این اختلال در دختران کمتر از پسران است. ناخن جویدن در همه گروه های سنی و اجتماعی وجود دارد و با افزایش سن معمولا از میزان وشدت آن کاسته می شود. این عمل که با جویدن ناخن ها مشخص می گردد، هنگام ناراحتی و نگرانی تشدید می شود. ناخن جویدن معمولا با مشکلات دیگر نظیر شب اداری، پرخور همراه است. ناخن جویدن با انگشت مکیدن فرق دارد. ناخن جویدن وسیله ای برای کاهش فشار درونی است . در بزرگسالی هم وجود دارد. با اضطراب و تنش همراه است. در حالی که مکیدن انگشت تقریبا یک عادت دوره کودکی است و با لذت و آرامش توام است.
ناخن جویدن علایم و نشانه های متعددی دارد. بروز علایم در پسران بیشتر از دختران است. با افزایش سن، از میزان و شدت آنها کاسته می شود. برخی علایم عبارتند از : شکست در امور تحصیلی، بی حوصلگی، احساس ناآرامی و ناامنی، انقباض غیرارادی آرواره ها، تیک بیقراری، اختلال خواب، نگرانی، ترس، شک و تردید نسبت به شایستگیها و عملکردهای خود، اضطراب، انجام دادن کارهای قالبی و کلیشه ای، عصبانیت و هیجان پذیری بسیار، دلواپسی، تحرک زیاد، شب ادراری، بیقراری، دندان قروچه، خشم، حساسیت زیاد نسبت به انتقاد، خودبینی، خودمداری، زودرنجی، تمارض، یاس و بدبینی، بی اشتهایی، اختلال در ناخن ها، پنهان کردن ناخن ها از دیگران، گاهی خون آمدن ناخن ها، خرابی دندان های جلو.
علل ناخن جویدن در افراد مختلف است:
احساس ناخشنودی و نگرانی، اختلافات و کشمکش های خانوادگی، فشارها و نگرانیهای درونی، عادت، احساس ناامنی و محرومیت، تربیت نادرست، اختلالات شخصیتی، خودآزاری، تثبیت در مرحله دهانی، یادگیری و تقلید از اطرافیان، رابطه نامطلوب کودک و مادر، کمبود محبت،ضعف جسمانی. کمبود ویتامین، توقع بیش از حد والدین از کودک، مشاهده فیلم ها و صحنه های وحشتناک، انتقاد مستمر از او
درمان:
برای درمان عادات ناپسند و اختلالات کودکان باید از انگیزه ها و علل آگاهی پیدا کرد، سپس درمان شروع شود. هیچگاه نباید برای درمان ناخن جویدن به زور و کتک و فشار استفاده شود. روشهایی مثل تلخ کردن و بستن ناخن ، تهدید و یا تمسخر کودک که احتمال دارد به طور موقت به رفع علایم بینجامد در درمان ناخن جویدن ارزش ندارد. همچنین اصرار و فشار به کودک برای آنکه ناخنش را نجود، اثر منفی دارد و باعث تشدید و تثبیت این عمل می شود.
اقدامات موثر در کاهش ناخن جویدن:
ستایش و تشویق رفتارهای مناسب کودک، افزایش اعتماد به نفس، برقراری رابطه دوستانه، تحت فشار قرار ندادن کودک، مشغول نگه داشتن کودک به نقاشی و بازی کردن، تغییر وضعیت محیطی، رفع ناراحتی ها و نکرانی های کودک، دادن اطلاعات و آگاهی به کودک در مورد مضرات ناخن جویدن.
