اختلاف سنی معکوس
اختلاف سنی در ازدواج همیشه از چالش برانگیزترین بحثها در زمینه ازدواج است. در دهههای گذشته ازدواج با اختلاف سنی معکوس (یعنی ازدواجی که در آن خانم بزرگتر از آقا باشد) مسئله کمتر مرسومی بود. اما امروزه با توجه به تغییرات فرهنگ و جامعه، بیشتر از ده درصد ازدواجها به شکل اختلاف سنی معکوس است. بههرحال با اینکه این مسئله، مسئلهای غیرقانونی و غیرشرعی نیست، اما تا حدودی غیرعرفی محسوب شده و چالشهای مخصوص به خود را به همراه دارد. در این مقاله از مرکز مشاوره یارا بررسی میکنیم که این نوع ازدواج چه چالشها و فرصتهایی در دل خود دارد؟ اگر قصد دارید با خانمی بزرگتر از خودتان یا آقایی کوچکتر از خودتان ازدواج کنید، این مطلب میتواند برایتان مفید باشد.
بررسی رشد عقلی طرف مقابل
مهمترین مسئلهای که در ازدواج با اختلاف سنی معکوس باید در نظر بگیرید، سن عقلی و میزان تواناییهای فرد مقابل شماست. در ازدواج معمولا بهتر است که سن عقلی طرفین باهم برابر باشد؛ به همین علت است که اغلب آقایان با خانمهای کوچکتر از خودشان ازدواج میکنند. چرا که فکر میکنند با توجه به اینکه خانمها زودتر به بلوغ میرسند، پس در سن مشابه یک خانم و آقا، خانم سن عقلی بیشتری دارد.
این فرضیه به تنهایی غلط نیست. اما حقیقت این است که ساختار مغز اغلب افراد بعد از زمان معینی تغییر پررنگی ندارد و حداکثر رشد آن تا حوالی 30 سالگیست. به همین دلیل میتوان گفت که به عنوان مثال یک خانم 27 ساله و یک آقای 23 ساله برای ازدواج باهمدیگر مناسب نیستند؛ اما یک خانم 35 ساله و یک آقای 31 ساله احتمالا مناسب همدیگر باشند.
توانایی باروری خانمها
یکی از اهداف ازدواج کردن، تجربه حس پدر و مادر بودن است. طبیعی است که در ازدواج با اختلاف سن معکوس، یکی از دغدغههای زوجین، بچهدار شدن باشد. توانایی باروری خانمها برخلاف آقایان، محدود و متفاوت است. مثلا ممکن است خانمی تا 35 سالگی توانایی باروری داشته باشد و خانم دیگری تا 55 سالگی. توانایی باروری خانمها به چندین عامل مانند عوامل ژنتیکی، بیماریهای زمینهای، میزان تحرک و نوع تغذیه وابسته است. توصیه میشود حتما با متخصص این امر مشورتهای لازم را به عمل بیاورید. هرچند که امروزه با پیشرفت علم، میتوان اقداماتی مانند فریز تخمک انجام داد تا فرصت باروری زوجین بیشتر شود.
تاثیر نگاه دیگران
یکی از پررنگترین چالشهایی که در ازدواج با اختلاف سنی معکوس با آن مواجهه خواهید شد، نگاه معنادار و پرسشگرانه اطرافیان است. ممکن است روانشناسی زرد به شما بگوید که هر تصمیمی که دوست دارید، بگیرید و به اطرافیان هیچ توجهی نکنید. اما حقیقت این است که ما با جوامع کوچک و بزرگ اطراف خود در ارتباط هستیم و این نوع اختلاف سنی برای همه جوامع فعلا بهطور کامل پذیرفته نشده است. احتمال دارد که هربار که وارد جمعهای دوستانه یا فامیلی شوید، حداقل یک نفر این موضوع برایش غیرقابل هضم باشد. اگر شما شخصیتی دارید که حرف دیگران به شدت روی شما اثر میگذارد، حتما باید درباره چنین تصمیمی بیشتر تامل کنید. اگر تصمیم شما قطعیست، حتما تلاش کنید تا ظرفیت پذیرش خود را در برابر این موضوع بالاتر ببرید.
جابهجایی نقشها
یکی دیگر از نگرانیهایی که در زمینه اختلاف سنی معکوس وجود دارد، جابهجایی نقشهاست. یعنی مثلا در زندگی مشترک، خانم نقش مادر آقا را داشته باشد یا آقا نقش فرزند آن خانم. نکتهای که وجود دارد، این است که این جابهجایی نقشها، حتی در افرادی هم که اختلاف سنی عادی دارند، رایج است و صرفا به نوع ازدواج بستگی ندارد. جابهجا شدن نقشها در زندگی مشترک معمولا به دلیل ویژگیهای شخصیتی افراد و ناآگاهی آنها درباره نقش همسری است.
توصیه علم روانشناسی درباره اختلاف سنی معکوس
در تحقیقات انجام شده در حوزه روانشناسی، تاکنون هیچ نظریهای در رد ازدواج با اختلاف سنی معکوس ارائه نشده است. آنچه در روانشناسی درباره اختلاف سنی تاکید میشود، کم بودن اختلاف سنی مخصوصا در سنین بالاتر است. یعنی درواقع اهمیتی ندارد که همسرتان از شما کوچکتر است یا بزرگتر؛ اما مهم این است که این اختلاف چهار سال است یا چهارده سال؟ هرچند که اختلاف سنی زیاد هم نمیتواند دلیلی بر غیرقابل قبول بودن یک ازدواج باشد. اما به طور کلی اختلاف سنی معکوس آن هم با فاصله سنی زیاد، معمولا توصیه نمیشود و نیاز به تامل بیشتر دارد.
توصیههای دینی
همانطور که در ابتدا گفته شد، در دین اسلام هیچ ممنوعیت یا اکراهی برای ازدواج با اختلاف سنی معکوس آورده نشده است. آنچه در اسلام مورد تاکید است، تسهیل و تسریع در امر ازدواج و در نظر گرفتن ملاکهایی مانند ایمان، تقوا و امانتداری است. ازدواج رسول اکرم (ص) با حضرت خدیجه (س) یکی از نمونههای این ازدواج در دین اسلام هست. طبق روایات معتبر، حضرت خدیجه (س) ، حدود 3-4 سال از پیامبر اکرم (ص)بزرگتر بودند.
مراجعه به مشاور
یکی از مهمترین اقداماتی که قبل از ازدواج با اختلاف سنی معکوس باید انجام دهید، مشاوره پیش از ازدواج است. در اینجا مشاور باید ویژگیهای شخصیتی شما را بررسی کند تا مطمئن شود که ازدواج با اختلاف سنی معکوس برای شما مشکلی ایجاد نمیکند. مشاور با انجام تست و مصاحبه بررسی میکند که آیا نیازها و ویژگیهای شخصیتی طرفین همخوان هستند؟ مثلا ترکیب خانمی که روحیه رهبری یا مدیریت بالایی دارد با آقایی که به شدت روحیات وابستهای دارد، برای این نوع ازدواج مناسب نیست. در مرکز مشاوره یارا خدمات مشاوره پیش از ازدواج ارائه میشود.
نکاتی برای بعد از ازدواج
به عنوان یک آقا سعی کنید: 1. به همسرتان مدام یادآوری کنید که همیشه برای شما دوستداشتنی و زیباست. 2. اگر همسرتان هنوز درباره اختلاف سنی معکوس درگیر چالش است، سعی کنید با او همدلی کنید و نگرانیهایش را انکار نکنید. 3. تا جای ممکن، هزینه، زمان و انرژیای که همسرتان نیاز دارد تا جوانتر و سرحالتر به نظر برسد، برایش فراهم کنید. 4. در چالشها و بحثهای بین خودتان، نیتخوانی نکنید. مثلا اگر همسرتان بابت انجام کاری سرزنشتان میکند، آن را به پای کمتر بودن سنتان نگذارید. چنین بحثهایی در اغلب روابط وجود دارند. 5. به نیازها و اقتضائات سنی همسرتان توجه لازم را داشته باشید.
به عنوان یک خانم سعی کنید: 1. در کنار اینکه به زیباتر و سرحالتر ماندن خود توجه میکنید، درگیر افراط نشوید. این افراط به تنهایی میتواند باعث بروز استرس و اضطراب شود. 2. هیچ وقت همسرتان را به خاطر کمتجربگی یا انجام اشتباهات سرزنش نکنید. این کار میتواند اختلاف سنی معکوس را به یک چالش تبدیل کند. یادتان باشد که گاهی افراد بسیار باتجربه هم اشتباه میکنند. 3. به نیازها و اقتضائات سنی همسرتان توجه لازم را داشته باشید. 4. توجه به زیبایی ظاهری باعث نشود که از سلامت روح و روان خود غافل شوید. تاثیر سلامت روان بر زیبایی و جوان بودن، کم از مراقبتهای زیبایی نیست.
مطالعه بشتر: چطور تفاهم در زندگی مشترک را افزایش بدهیم؟
جمعبندی
ازدواج با اختلاف سنی معکوس در دین، قانون و حتی علم روانشناسی، مسئلهی بد و ناپسندی نیست. اما در مسیر خود چالشهایی دارد که بهتر است از قبل برای آنها آماده شوید: فرصت کم برای باروری، تاثیرات منفی اطرافیان بر زندگی شما و جابهجایی نقشها در زندگی مشترک. کمک گرفتن از یک مشاور میتواند به شما برای گرفتن تصمیم درست در این زمینه موثر باشد. با آرزوی خوشبختی برای شما.
