تقریبا همه آدمها میدانند که چگونه یک برنامهریزی خوب و هیجانانگیز برای رسیدن به موفقیت انجام بدهند. اما تعداد آدمهایی که به این برنامهها پایبند میمانند، بسیار کمتر است. عمل نکردن به برنامه یکی از معضلات جدی در مسیر توسعه فردی و موفقیت است. افرادی میتوانند پیشرفت کنند و به موفقیت برسند که بتوانند دلایل عمل نکردن به برنامه خود را کشف و آن را حل کنند. در این مقاله علل عمل نکردن یا موفق نبودن در مسیر اجرای برنامهریزی را باهم بررسی خواهیم کرد.
برنامهریزی نادرست
یکی از مهمترین علل عمل نکردن به برنامهریزیها، اشکال در خود برنامهریزی است. گاها برنامه ما زیادی سنگین و پرحجم است و با شرایط واقعی ما تطابق ندارد. گاهی هم برنامهمان زیادی سبک است و در حین عمل کردن به آن عملا کاری را از پیش نمیبریم. گاهی هم اهداف برنامهریزی شده هیچ تناسبی با شرایط واقعی زندگی ما ندارد و صرفا تحت تاثیر جو جامعه سراغ چنین هدفی رفتهایم. پس اولین قدم در عمل کردن به برنامهها، یک برنامه ریزی درست است. برای اطلاعات بیشتر درباره یک برنامهریزی صحیح و هوشمند، میتوانید مقاله “چطور اهداف بلند مدت هوشمندانه برای خود تعیین کنیم” را بخوانید.
اعتیاد به دوپامینهای کاذب
اگر شما فردی هستید که روزانه بیدلیل سه چهار ساعت از زمان خود را در اینترنت میگذرانید؛ در عین حال از عمل نکردن به برنامه ریزی هم مینالید؛ احتمالا شما دچار اعتیاد به دوپامین شدهاید. بعد از ظهور اینترنت و تلفنهای هوشمند، اعتیاد به دوپامینهای کاذب موضوعی همهگیر شده است. استفاده از شبکههای اجتماعی و اینترنت مغز را وادار به تولید مقدار زیادی دوپامین میکند. این در حالیست که این مقدار دوپامین مازاد نیاز روزانه یا به عبارت دیگر، دوپامین کاذب است. دوپامین کادب سبب میشود ما عملا اشتیاقی برای انجام کارهایی مانند درس خواندن یا کار کردن نداشته باشیم.
درمان اعتیاد به دوپامین، نیاز به یک رژیم اینترنتی دارد. شما باید برای مدتی از فضای مجازی دور باشید تا مغزتان به حالت عادی بازگردد. برای این رژیم ، نیاز است که اقدامات زیر را انجام دهید:
- از حساب شبکههای اجتماعی خود خارج شوید.
- در تنظیمات گوشی، اعلانهای پیامرسانهای خود (مانند واتساپ) را غیر فعال کنید.
- به نزدیکان و یا همکاران خود اطلاع دهید در صورت کار ضروری، با شما از طریق پیامک، تماس و یا ایمیل ارتباط بگیرند.
طرحواره خودانضباطی ناکافی
یکی دیگر از دلایل عمل نکردن به برنامهریزیها، داشتن طرحواره خودانضباطی ناکافی است. افرادی که درگیر این طرحواره هستند، از انجام کارهای معمولی و ساده زود خسته میشوند و با اولین ناکامی و شکست برآشفته میگردند. برای تشخیص اینکه آیا شماهم دچار این طرحواره هستید یا خیر، میتوانید از تستهای روانشناسی مربوط به طرحوارهها استفاده کنید. در صورتی که شما هم درگیر این طرحواره هستید، میتوانید برای درمان این طرحواره با مرکز مشاوره یارا تماس بگیرید.
خودکمبینی و انتظارات بالا
مقایسهی زیاد و قرار گرفتن در خانوادهها و محیطهای سختگیرانه مانند مدارس تیزهوشان، منجر به خودکمبینی و عمل نکردن به برنامهریزیها میشود. این افراد مدام خودشان را با موفقترین آدمها مقایسه میکنند و چون خود را از آن جایگاه خیلی دور میبینند، انگیزهای برای عمل کردن به برنامههایشان ندارند. اگر شما هم به دلیل خودکمبینی نمیتوانید به برنامهریزیهای خود متعهد باشید، در قدم اول بهتر است دست از مقایسه با برترینها بردارید. شما باید خود را با خود مقایسه کنید. در قدم بعدی باید بدانید که تمام قدمهای مثبت چه بزرگ چه کوچک، ارزشمند هستند. هیچ کار مثبتی را کم نشمارید.
تفکر صفر یا صدی (کمالگرایی)
شاید شما هم این جمله را شنیده باشید: “من اگه قرار نباشه یه کاری رو عالی انجام بدم، اصلا سمتش نمیرم.” این جمله نشان دهندهی کمالگرایی و یکی از مهمترین دلایل عمل نکردن به برنامهریزیهاست. کمالگرایی باعث میشود افراد به دلیل ترس از کامل نبودن نتیجه، اصلا دست به شروع کارها نزنند یا با اولین عدم موفقیت، آن را تا ابد رها کنند.
برای رها شدن از کمالگرایی، باید اول از همه ارزشهای خود را در ذهن تغییر بدهید. مدام با خود مرور کنید که ارزش، انجام کارهای فوقالعاده و بینقص نیست. ارزش، پیوسته انجام دادن کارهای کوچک است. ارزش در اشتباه نکردن نیست؛ ارزش در اصلاح کردن و جبران کردن اشتباهات است.
انتظار برای انگیزه
یکی دیگر از دلایلی که افراد برای عمل نکردن به برنامهریزی خود میآوردند، نداشتن انگیزه است. ما اغلب منتظر یک انگیزه فوقالعاده هستیم تا شروع به اجرای برنامههایمان کنیم. اما در حقیقت، عمل کردن به برنامه ریزی است باعث ایجاد انگیزه و ادامه دادن میشود. پس برای انگیزه پیدا کردن، مهم این است که گام اول اجرای برنامه را برداریم. همین قدم صفر تا یک، میتواند برای برداشتن قدمهای بعدی ایجاد انگیزه کند. در واقع، انگیزه در حرکت کردن است نه نشستن.
درنظر نگرفتن مشوقها و پاداشها
یکی از دلایلی که منجر به عمل نکردن به برنامهها میشود، در نظر نگرفتن مشوقهای لازم در ابتدای کار است. مغز ما همیشه حالت راحتی و آسایش را ترجیح میدهد و وقتی ما تلاش میکنیم از این آسایش بیرون بیاییم، مغز مقاومت میکند. برای همین بهتر است در ابتدای مسیر عمل به برنامهریزی، استفاده از مشوقها در برنامه خود بگنجانیم.
یکی از سادهترین و جذابترین مشوقها برای مغز، تیک زدن است. یک دفتر برنامه ریزی روزانه تهیه کنید و انتهای هر روز، برنامههای انجام شده را تیک بزنید. استفاده از تقویم دیواری هم ایده خوبی است. میتوانید در تقویم دیواری روزهایی را که بهخوبی به برنامه عمل کردهاید، تیک بزنید یا یک برچسب کوچک و جذاب کنار تاریخ آن روز بچسبانید.
جمعبندی عمل نکردن به برنامه
مشکل در عمل کردن به برنامهها، یکی از بزرگترین موانع در مسیر موفقیت است. اولین دلیل عمل نکردن به برنامهها، برنامه ریزی نادرست است. با اصلاح برنامهریزی، میتوان احتمال عمل کردن به آن را بالا برد. در قدمهای بعدی، بهتر است استفاده از شبکههای اجتماعی را محدود کنید. سپس وجود مسائلی مانند طرحواره خودانضباطی ،کمالگرایی و خودکمبینی را در خود بررسی کنید؛ اگر چنین مسائلی در شما وجود دارد با مراجعه به یک روانشناس آنها را درمان کنید.برای شروع برنامه منتظر یک انگیزهی قوی نباشید اما در پایان کار حتما برای خود مشوقهایی را در نظر بگیرید. اگر با به کار بستن این راهکارها هم نتوانستید برنامههای خود را پیش ببرید، از یک مشاور توسعه فردی راهنمایی بخواهید. با آرزوی موفقیت روزافزون بر ای شما.
