از مهمترین دغدغهی زوجین، کم شدن صمیمیت و سرد شدن رابطه شان بعد از گذر از سالهای اول زندگی است. انگار افراد بعد از چندسال اول، آن علاقه و عشق شورانگیز را فراموش میکنند و با بیمیلی، زندگی مشترک خود را ادامه میدهند. این درحالیست که عملا هیچ حادثهی جدی و نگرانکنندهای در این زندگی مشترک رخ نداده و همهچیز روال عادی خودش را طی میکند.
ریشه سرد شدن رابطه همسران را میتوان در کنترلگری یا اعمال کنترل بیرونی جستوجو کرد. همه افراد دوست دارند دیگران را آنگونه که میخواهند کنترل کنند و تغییر دهند. این درحالیست که کنترل و تغییر دیگران از حیطه تواناییهای انسان خارج است و این تلاش بیهوده و باطل، صرفا رابطه بین افراد را سردتر میکند. تلاش برای کنترل بیرونی، باعث بروز رفتارهایی مانند سرزنش، گله و شکایت، تهدید و حتی تلافی کردن میشود. هرکدام از این رفتارها به تنهایی میتواند باعث سرد شدن رابطه شود. در این مقاله از مرکز مشاوره یارا به بررسی این رفتارها میپردازیم.
انتقاد و سرزنش کردن
یکی از مخربترین رفتارها در زندگی مشترک، سرزنش و انتقاد بیرویه است. انتقاد بیش از حد، همسرتان را از شما دورتر میکند؛ چراکه او مدام رفتارهایش را زیر ذرهبین قرار میدهد تا مبادا مورد سرزنش شما قرار بگیرد. در نهایت او نسبت به شما محتاطتر میشود و این احتیاط بیش از حد به سرد شدن رابطه میانجامد. اگر میخواهید به طور سالم از همسر خود انتقاد کنید، حتما باید در گذشته، رفتارهای خوب و مثبت او را به اندازه کافی تشویق کرده باشید تا انتقاد شما موثر واقع شود. اگر فقط نقش یک ماشین ایرادگیر و حسابگر را ایفا کنید، انتقاد شما صرفا کدورت را بیشتر میکند.
غر زدن و گله و شکایت
گله و شکایت یا اصطلاحا غر زدن، معنایی بسیار متفاوت بین دو جنس دارد. زنان اغلب از غر زدن برای تخلیه هیجانی و گاها دریافت توجه استفاده میکنند و حتی آن را در جنس مقابل هم به این معنی میدانند. اما مردان، بار سنگینی را با هربار غر شنیدن از همسر خود دریافت میکنند. آنها هربار که گله و شکایتی میشنوند، احساس میکنند که موظفند هرچه سریعتر یک راهحل برای گذر از آن اوضاع پیدا کنند! این احساس باعث وارد شدن شدن فشار روانی به مردان میشود. وقتی غر زدن، برای یکی از طرفین تبدیل به عادت میشود، طرف مقابل با کوچکترین چالشی، ناخودآگاه خودش را برای مواجهه با غر زدن آماده میکند.
تهدید کردن
در ابتدای مقاله به این نکته اشاره کردیم که ریشه رفتارهایی که باعث سرد شدن رابطه میشوند، به اعمال کنترل بیرونی برمیگردد. گاهی تلاش برای کنترل بیرونی به جایی میرسد که فرد به تهدید کردن روی میآورد. گفتن جملاتی با ساختار: “اگه اینکار رو بکنی / نکنی، من هم فلان کار رو میکنم/ نمیکنم”، میتواند زنگ هشداری برای سرد شدن رابطه باشد. همسر شما، رقیب یا دشمن شما نیست. پس اگر رفتاری در او شما را آزار میدهد، باید سعی کنید با گفتوگوی مسالمتآمیز مسئله را حل کنید؛ نه با تهدید.
تنبیه و تلافی کردن
تنبیه و تلافی، مرحلهی عملی کنترل بیرونی است. در اینجا فرد برای اینکه رفتارهای نامطلوب همسرش را کنترل کند، دست به تنبیه یا تلافی میزند؛ به این امید که طرف مقابل با دیدن تنبیه، دست از رفتارش بردارد. حتی اگر همسر فرد به واسطه این تنبیه و تلافی دست از رفتارش بردارد، عملا صمیمیت و محبتی که بین این زوج وجود داشته، از بین میرود.
پیشگیری از سرد شدن رابطه
بعد از اینکه نسبت به رفتارهایی که منجر به سرد شدن روابط بین زوجین در زندگی مشترک میشوند آگاهی پیدا کردیم، باید رفتارهای مسالمتآمیزی را با آنها جایگزین کنیم. سرد شدن رابطه هرچند که تا حدودی مسئلهای همهگیر است، اما با انجام یکسری رفتارها و آموزش مهارتهای لازم، میتوان از آن پیشگیری کرد.
گوش دادن
وقتی کسی حرفهایتان را با دقت میشنود، به آن توجه میکند و واکنش متناسبی نشان میدهد، چه احساسی پیدا میکنید؟ هیچکس نمیتواند منکر این حس خوب توجه و اعتماد را منکر شود. وقتی شما به طرف مقابل به خوبی گوش میدهید و توجه میدهید، انگار یک حس قدرت و توانمندی نامرئی را به او القا میکنید. وقتی همسر شما از شما چنین حسی را دریافت میکند، طبیعتا رابطه شما گرمتر و صمیمیتر میشوند. اغلب زوجینی که از سرد شدن رابطه خود گزارش میکنند، معمولا از اینکه طرف مقابل به آنها گوش نمیدهد شکایت دارند.
حمایت و تشویق کردن
در رابطهای که طرفین بدانند مورد حمایت و تشویق یکدیگر هستند، تقریبا سرد شدن رابطه معنایی ندارد. همسر شما باید بتواند روی حمایت شما حساب کند. اگر او دوست دارد کاری انجام بدهد که آسیبی برای شما و زندگیتان ندارد، از او حمایت کنید؛ هرچند که صددرصد با او موافق نباشید. قطعا حس خوبی که در او ایجاد میکنید، بازتاب آن به خود شما خواهد رسید.
پذیرفتن خصوصیات طرف مقابل
بعضی از رفتارهای کنترلگرانهای که منجر به سرد شدن رابطه میشود، ناشی از نپذیرفتن خصوصیات طرف مقابل است. ممکن است این خصوصیات، خصوصیاتی خیلی ساده و اصطلاحا دمدستی باشد. مثلا ممکن است فردی نسبت به کمخوابی حساس باشد؛ اما همسرش مقاومت بالایی در برابر کمخوابی داشته باشد. ولی در عین حال، گرسنگی را نتواند تحمل کند. اگر این دونفر این تفاوت را نپذیرند و طرف مقابلشان را مدام با خودشان مقایسه کنند، احتمالا به اختلافات جدیای برخواهند خورد.
مطالعه بیشتر: اختلاف سیاسی در ازدواج
گفتوگو!
برخی از روانشناسان معتقدند که: میزان موفقیت در ازدواج، با میزان یادگیری نحوه گفتوگو توسط زوجین ارتباط مستقیم دارد. پس اگر میخواهید اقدام موثری برای پیشگیری از سرد شدن رابطه انجام دهید، حتما باید مهارت گفتوگو را در خود تقویت کنید. هدف از گفتوگو و مذاکره، متقاعد کردن طرف مقابل نیست؛ بلکه رسیدن به یک دیدگاه و تصمیم مشترک است. در واقع هدف شما یک مذاکرهی برد-برد است. گاهی اگر یک قدم شما و یک قدم طرف مقابلتان کوتاه بیاید، میتوانید به راحتی با هم به یک نقطه تفاهم و مشترک برسید.
جمعبندی علل سرد شدن رابطه و پیشگیری آن
ریشه سرد شدن رابطه بین همسران را میتوان در کنترلگری جستوجو کرد. کنترلگری میتواند منجر به رفتارهایی مانند: “سرزنش و انتقاد بیرویه، گله و شکایت، تهدید، تنبیه و تلافی” شود. چنین رفتارهایی، به راحتی زمینه را برای سرد شدن رابطه فراهم میکنند. برای پیشگیری از این اتفاق، باید به همسرتان به خوبی گوش بدهید و از او حمایت کنید. خصوصیات منحصر به فرد او را بپذیرید و تلاش نکنید که او را تغییر دهید. درنهایت بدانید که کلید یک ازدواج موفق در توانایی گفتگوست. هرچقدر این مهارت را تقویت کنید، قطعا زندگی مشترک بهتری خواهید داشت. در صورت نیاز به مشاوره و زوجدرمانی، میتوانید از مرکز مشاوره یارا کمک بگیرید.
منبع مطالب:کتاب ازدواج بدون شکست، اثر ویلیام گلاسر
