اهداف بلندمدت، اهدافی هستند که به بیش از یک سال زمان برای تحقق خود نیازمندند. عدهای از افراد برای خود اهداف بلندمدت تعیین نمیکنند؛ اما واقعیت این است که وقتی یکسری هدف و رسالت خاص برای خود تعریف میکنیم، زندگی برایمان معنادارتر و زیباتر میشود. تعیین اهداف بلندمدت که با استعدادهای ما متناسب است، از اولین قدمهای برنامهریزی و توسعه فردی است. از طرفی اگر تعیین هدف به طور هوشمندانهای اتفاق نیفتد، ممکن است در درازمدت باعث ضررهای مادی و معنوی شود. در این مقاله قدم به قدم مراحل تعیین هدف بلند مدت را بررسی میکنیم.
قدم اول: لیست کردن استعدادها
اولین قدم تعیین اهداف بلندمدت، این است که دفتر یا سررسیدی بردارید. سپس در صفحات اولیه آن، تمام استعدادهای خود را بنویسید. اگر اولین بار است که چنین کاری را انجام میدهید، احتمالا دو سه روزی زمان ببرد. تمام استعدادهای خود را از ریز تا درشت بنویسید. حتی آنهایی که در نظر شما کم ارزش هستند. درنهایت فراموش نکنید که بابت این استعدادها از خداوند تشکر کنید و از خدا بخواهید تا راه شکوفا کردن این استعدادها را برایتان هموار کند. برای کشف استعدادهای خود، میتوانید از راههای زیر استفاده کنید:
- مرور دستاوردهای زندگی خود
- استفاده از تستهای روانشناسی
3.پرس و جو از اطرافیان نزدیک
قدم دوم: ترکیب استعدادها
گاهی ترکیب چند استعداد با هم، میتواند یک رسالت کاملا مطلوب را برای شما رقم بزند. افرادی که در زمینههای تدریس، مشاوره، تحقیق و پژوهش و… موارد مشابه استعداد دارند، میتوانند آن را با حوزه مورد علاقه خود ترکیب کنند تا یک تعیین هدف دقیق داشته باشند. مثال1: کسی که هم توانایی مشاوره خیلی خوبی دارد و هم هوش اقتصادی بالایی دارد، میتواند تبدیل به یک مشاوراقتصادی حرفهای شود. مثال2: کسی که هنرمند خوبی است و توانایی تدریس بالایی دارد، میتواند هنرجوهایی قوی را پرورش دهد.
قدم سوم: اولویت بندی استعدادها و ساختن اهداف بلندمدت
هرفردی دامنهی وسیعی از استعدادها را درون خود دارد اما همهی آنها در یک راستا نیستند. امکانات و زمان محدود به ما این اجازه را نمیدهند که همهی استعدادهای خود را شکوفا کنیم. پس باید استعدادهایی را تبدیل به اهداف بلند مدت کنیم که با شرایط ما متناسب هستند.
چه اهدافی نسبت به بقیه اولویت دارند؟
الف) آنهایی که قابل دستیابی و نسبتا در دسترس هستند (خیالی نیستند).
ب) مسیر رسیدن به آنها واضح، شفاف و مشخص است.
ج) برای شما معنادار هستند. (هر هدفی بر اساس نظام ارزشی افراد، معنایی متفاوت دارد.)
د) توانایی پرداخت هزینههای مادی و غیرمادی (زمان، انرژی، توجه و…) برای رسیدن به هدف را داشته باشید.
قدم چهارم: برنامه ریزی برای اهداف بلندمدت
تا الان اهداف مهم چند سال بعد خود را تعیین کردهاید. حالا باید مسیر رسیدن به آن را ترسیم کنید.برای رسیدن به اهداف خود به چه اقداماتی نیاز دارید؟ آنها را بنویسید. سپس آنها را مرحله به مرحله ریز کنید تا حداقل به یک هفته برسید. مثلا برای قبولی در کنکور نیاز است که به مدت یکسال، هفتهای 50 ساعت درس بخوانید؛ یا برای خریدن خانه نیاز است که بهمدت دوسال هفتهای یک میلیون تومان پسانداز کنید. این کار باعث میشود که اهداف بلندمدت شما در دسترستر به نظر بیایند و با اشتیاق بیشتری سراغشان بروید. یادتان باشد که در شروع اجرای برنامهریزی خود، متنظر انگیزه یا جرقهی خاصی در خود نباشید! این عمل کردن است که با خود انگیزه میآورد.
نکات مهم در اجرای اهداف بلندمدت:
هرچقدر که شما اهدافی متناسب با استعدادها و شرایط خود تعیین کنید، اگر نکات زیر را رعایت نکنید ممکن است دچار مشکل شوید:
- هدفگرا نباشید. اهداف بلندمدت مسیر طولانیای در پیش دارند. اگر شما صرفا رسیدن به هدف برایتان مهم باشد، سختیهای مسیر اذیتتان خواهد کرد و هرگز به اهدافتان نمیرسید.
- کمالگرایی و وسواس را کنار بگذارید. این دو موضوع شما را برای همیشه از رسیدن به اهدافتان منع میکند.
- دست از مقایسه خود با دیگران بردارید. شما فقط باید عملکرد اخیر خود را با عملکرد گذشته خود مقایسه کنید ولاغیر.
- اگر خودسرزنشگری بالایی دارید، حتما به فکر حل آن باشید. شبکههای اجتماعی با در دسترس نشان دادن اهداف بزرگ، این حس را به شما القا میکنند که دستاوردهای شما کم و ناچیز است. به یاد داشته باشید که هیچ کس تمام حقیقت زندگی خود را به شما نشان نخواهد داد.
موانع رسیدن به اهداف بلندمدت
برای خود بازهای مشخص کنید (مثلا یک هفته) و انتهای هر بازه، مسیری که طی کردهاید را بررسی کنید. اگر احساس میکنید با وجود درنظر گرفتن موارد قبلی، برنامههایتان به خوبی پیش نمیرود، از تدابیر زیر استفاده کنید:
- برای رسیدن به اهداف کوچک خود، برای خودتان پاداش تعیین کنید.
- اگر میتوانید برای خود همراه یا همپا پیدا کنید.
- یکبار دیگر برنامه خود را بررسی کنید. شاید برنامهتان نیاز به تغییر یا ویرایش دارد.
- هر شکستی معنای بدی ندارد. بیشتر شکستها به معنای کسب یک تجربهی جدید برای شما هستند.
- احوالات جسمی و روحی خود را در نظر داشته باشید. اگر ناراحتیای دارید، برای مدتی برنامه را سبک بچینید.
در صورتی که با وجود همهی موارد مطرح شده، باز هم در رسیدن به اهداف بلندمدت خود دچار مشکل جدی میشوید، به یک مشاور یا مرکز مشاوره مانند مرکز مشاوره یارا مراجعه کنید. شاید شما دچار طرحواره خویشتنداری ناکافی شده باشید یا به دلیل داشتن والدین سختگیر، نسبت به خودتان سختگیر هستید. مشاور حرفهای با بررسی موارد این چنینی، موانعی که بر سر راه موفقیت شماست را کشف میکند. به علاوه، استفاده از مشاور در زمینه توسعه فردی، میتواند سرعت پیشرفت شما را بیشتر کند.
جمعبندی:
برای تعیین اهداف بلندمدت به شکلی هوشمندانه، ابتدا استعدادهای خود را فهرست کنید. سپس با توجه به امکانات و شرایط خود، آنهایی که دسترسپذیرتر هستند را به عنوان اهداف بلندمدت خود قرار دهید. مسیر رسیدن به اهداف بلندمدتی که انتخاب کردهاید را ترسیم کنید و آن را به قدمهای کوچک تبدیل کنید. در مسیر اجرای برنامهریزی بلندمدتتان هدفگرایی، کمالگرایی، وسواس، مقایسه و خودسرزنشگری را کنار بگذارید. اگر با رعایت این موارد باز هم در اجرای برنامه ریزی بلند مدت خود دچار مشکل شدید، به یک مشاور مراجعه کنید تا به طور دقیق علل عدم موفقیت شما را ریشهیابی کند. لبخندی ناشی از رسیدن به اهدافتان برایتان آرزو میکنیم.
