مهرطلبی، بهعنوان یکی از ویژگیهای شخصیتی آسیبزا به شمار میرود. فرد مهرطلب، برای کسب تایید دیگران دست به هرکاری میزند.
او تلاش میکند همیشه همه را راضی نگه دارد. چنین افرادی، سعی میکنند با اولویت دادن به نیاز دیگران، محبت و توجه آنها را جلب کنند. اغلب اوقات این اولویت دادن به نیازهای دیگران، به قیمت برآورده نشدن نیازهای شخصی خودشان تمام میشود. آنها برای دیگران کارهایی انجام میدهند که حتی خود آن کار را دوست ندارند! این افراد فکر میکنند با این اقدامات، به احساس تنهایی خود پایان میدهند؛ درحالی که چنین اتفاقی نمیافتد. در واقع ظرف محبت چنین افرادی، مانند یک کاسهی سوراخ شده است و به هیچ قیمتی پر نمیشود.
از طرفی تلاشهای افراد مهرطلب، نتایج خوشایندی در پیش ندارند. همان طور که گفتیم، این تلاش آنها بدون قصد غرض نیست و آنها در برابر اقدامات خود انتظاراتی دارند. مثلا آنها انتظار دارند همانطور که خودشان تمام انرژی خود را صرف دیگران کردهاند، دیگران هم دقیقا همینکار را بکنند. اما کمتر کسی وجود دارد که انتظارات چنین افرادی را به شکل کامل برطرف کند. به همین دلیل آنها در درازمدت، دچار خشم و سرخوردگی میشوند.
نشانههای مهرطلبی چیست؟
تشخیص قطعی مهرطلبی با روانشناس است. ما نمیتوانیم برحسب چند رفتار تاییدطلبانه، به خود یا دیگران برچسب مهرطلب بودن بزنیم. اما چند نشانه وجود دارند که حضور آنها کنار هم میتواند علامت هشداری برای بروز مهرطلبی باشند:
- معذرتخواهی بسیار و مکرر
- عدم توانایی نه گفتن
- موافقت همه جانبه با دیگران
- احساس مسئولیت مفرط در برابر دیگران
- ناراحتی شدید از کمتوجهی به رفتارهای محبتآمیزشان
- در چند برخورد اول، مدام احساسات خوب و مثبتی به طرف مقابل خود نشان میدهند. در واقع در نگاه اول، مهربان و بامحبت به نظر میآیند.
علل بروز مهرطلبی چیست؟
ریشه این مشکل این افراد معمولا به کودکی آن فرد برمیگردد. اغلب افراد مهرطلب، در کودکی با محبت مشروط مواجه شدهاند. محبت مشروط یعنی کودک برای دریافت محبت، ابتدا باید رضایت والدین را به دست بیاورد وگرنه لایق دریافت محبت نیست. چنین کودکانی در آینده به شدت در معرض خطر ابتلا به مهرطلبی قرار دارند. هرچند که صرفا محبت مشروط علت بروز این ویژگی شخصیتی ناسالم نیست. عوامل دیگری هم مانند کمبود عزتنفس، رخ دادن یک تروما و… میتوانند از عوامل بروز این صفت آسیبزا باشند.
ازدواج با افراد مهرطلب
هیچ بعید نیست که در چند برخورد کوتاه، عاشق افراد مهرطلب شوید. آن حجم از تلاش و مهر و عاطفه برای بسیاری از افراد جذاب است. به همین دلیل ازدواج با افراد مهرطلب، بسیار رویایی به نظر میرسد. اما حقیقت این است که این رویایی بودن در همان روزهای ابتدایی رابطه باقی خواهد ماند.
بعد از گذشت چند وقت، گیردادن و ابراز نارضایتی او از رابطه آغاز خواهد شد. چنین فردی توقع دارد شما هم مثل او تمام زندگی خود را کنار بگذارید و به او توجه کنید. او در ابتدا مدام به شما عذاب وجدان میدهد که چرا توجه کافی به او ندارید. شاید شما هم به تکاپو بیفتید و بخواهید محبتش را جبران کنید. اما در ادامه، کمکم احساس میکنید که او بسیار پرتوقعست و این توقعش آرامشتان را گرفته است. در واقع مهرطلبی رابطه عاطفی را به یک رابطه دوسر باخت تبدیل میکند. چون هم خود فرد مهرطلب و هم طرف مقابلش در عذاب هستند.
پیامدهای مهرطلبی
همانطور که بالاتر گفتیم، مهرطلبی یکی از ویژگیهای شخصیتی آسیبزاست؛ نه یک اختلال روانی. اما اگر ادامهدار شود و شدت بگیرد، میتواند منجر به اختلالاتی مانند افسردگی، اضطراب و پرخاشگری شود. افراد مهرطلب به مرور دچار مشکلات هویتی میشوند؛ چراکه مدام در تلاش هستند که خواستهها و نیازهای واقعی خود را نادیده بگیرند. به همین دلیل پیگیری برای رفع این ویژگی ضروری به نظر میرسد.
راههای درمان
برای رفع این مشکل اقدامات متعددی میتوان انجام داد. بهترین اقدام، مراجعه به یک روانشناس یا مرکز مشاوره مانند مرکز مشاوره یاراستروانشناس این مشکل شما دقیقتر ریشهیابی میکند و دست به مداخلاتی میزند که دقیقا متناسب شرایط شماست. این مشکل معمولا نیاز به دارودرمانی ندارد و روانشناسان سعی میکنند با آگاهسازی شما و دادن چند تمرین، این مشکل را حل کنند.
در صورتی که فعلا دسترسی به مشاور متخصص ندارید، بهتر است خودتان تلاش کنید تا کمکم الگوی مهرطلبی که در ذهنتان است را بشکنید. به یاد داشته باشید همین که شما مشکل خود را شناسایی کرده و پذیرفتهاید، قدم بسیار بزرگی برداشتهاید. پس برای ادامه راه عجله نکنید. سعی کنید قدم قدم راههایی که برای شکستن الگوی مهرطلبی وجود دارد را به کار بگیرید:
1. تا از شما درخواستی نکردهاند، کمکی نکنید.
احتمالا شما مدام به اطراف خود توجه میکنید تا ببینید چه کسی به کمک نیاز دارد و سریعا به کمکش بروید. اما اغلب اوقات واقعا کمک شما، ضروری نیست و آن فرد بدون شما هم میتوانسته مشکلش را حل کند. اجازه بدهید بقیه افراد، خودشان برای حل مشکل خود راهحلی پیدا کنند.
2. خودتان را در اولویت قرار دهید.
اولویت دادن به خودتان به این معنی نیست که تبدیل به یک انسان مغرور و خودخواه شوید یا به دیگران هیچ توجهی نکنید! بلکه به این معنی است که انرژی جسمی و ذهنی خود را به خوبی ذخیره کنید تا در مواقع مورد نیاز از آنها بهره بگیرید. شما اگر از خودتان مراقبت نکنید، نمیتوانید درمواقعی که دیگران واقعا به کمکتان نیاز دارند، برای آنها کاری کنید.
3. حد و مرز مشخصی تعیین کنید و به خارج از این مرزها، نه بگویید.
سلامتی جسم و روح، کار، تحصیل، خانواده و موارد این چنینی، اساسیترین داراییهای یک فرد هستند. هرچیزی که به اینها آسیب میزند را باید کنار بگذارید. به خواستههایی که اجرای آنها موجب آسیب زدن به این موارد است، نه بگویید؛ چه آن خواستهها خواستههای مستقیم دیگران باشند چه خواستههای ذهنی خودتان.
جمعبندی:
مهرطلبی یک ویژگی شخصیتی ناسالم است که در آن فرد تلاش میکند حتی به قیمت آسیب به خودش دیگران را در اولویت قرار دهد. بعد از گذشت مدتی، این افراد به شدت دچار سرخوردگی و خشم میشوند. این مشکل معمولا ریشه در کودکی آنها دارد. اگر این مشکل رفع نشود، در درازمدت به افسردگی و اضطراب تبدیل خواهد شد. درمان مهرطلبی سخت نیست. با انجام چند تمرین مانند تمرین نه گفتن، تعیین حد و مرز شخصی، میتوان الگویهای ذهنیای که منجر به مهرطلبی میشوند را شکست. بهتر است برای ریشهیابی دقیق و درمان سریع این مشکل، به یک روانشناس متخصص مراجعه کنید.
