مشاوره مذهبی تربیت فرزند هدف خود را بهبود روابط میان والدین و فرزندان تعریف می کند و سعی دارد در جلسات مشاوره تربیتی فرزند به پدر و مادر نکاتی را جهت برقراری روابط موثر با فرزند اعم از کودک و نوجوان ارائه دهد. معمولا در مراکز مشاوره خانواده یکی از محورهای اصلی و پرتکرار مراجعان حل مسائل تربیتی کودک و یا چالش های هویتی نوجوان است. روابط موثر مادر و دختر و مادر و پسر در حل بسیاری از این چالش ها و مسائل والدین در تربیت فرزند موثر است. در این یادداشت سعی داریم نکاتی را درباره ایجاد روابط موثر میان مادر و فرزند ارائه کنیم.
1- تقلید و همانندسازی
همان طور که اشاره شد در فرزندان ویژگی همانند سازی و تقلید وجود دارد و رفتار بزرگسالان را بدون اراده تقلید می کنند. بی گمان در این همانند سازی نقش مادر که بیشتر در کنار فرزند است و رفتارش را بیشتر می بیند از اهمیت ویژه ای برخوردار است. به ویژه فرزند دختر همه رفتارهای مادر حتی جاروکردن و نظم و نظافت در خانه را هم زیر نظر دارد و بسیاری از رفتارها و احساسات مادر را در بازی های کودکانه خود با دیگر بچه ها تمرین می کند. لذا وظیفه مادران در قبال دختران بسیار مهمتر از پسران است.
دختران به طور معمول روش مادر را در خانه تقلید می کنند و پسران رفتار پدر را. ممکن است مادر در خانه به گونه ای رفتار کند که دخترش از مادر بیزار شود و هرگز هوس زناشویی و تشکیل خانواده را به خود راه ندهد. دختران کوچک بیش از هر چیز به فکر زندگی آینده و محیط آرام زندگی هستند. آنان به گونه ای ناخودآگاه خود را آماده مادری می کنند و بی گمان تجربه ای که مادران به آنها آموخته اند در این راه بسیار موثر است
2- جنبه الگویی مادر
دختران از مادران الگو می گیرند و می فهمند چگونه یک زن می تواند با دیگران ارتباط داشته باشد و گذشت و ایثار کند. او گرمی و صفای زندگی و عواطف عالی در عشق و ایثار را از مادر خود می آموزد. از او درس اعتماد به نفس، اخلاق و انسانیت می گیرد و شهامت و جرات در نهاد او پدید می آید. تقلید و همانند سازی برای دختر ضروری است. او پیش از آنکه راه و روش خاصی برای زندگی بیابد به الگویی نیاز دارد تا شخصیت خود را نمایش دهند و مادر مناسبترین فرد است. نقش مادر به ویژه در هفت سال اول زندگی بسیار مهم است، چون کودک هنوز به مدرسه نمی رود. مادر باید به گونه ای عمل کند که کودک دید مثبتی نسبت به او داشته باشد. مادر در الگو دهی خود باید به این نکته توجه کند که دخترش چگونه زندگی می کند، چگونه می اندیشد و در مراحل گوناگون زندگی از چه چیزهای خوشش می آید و چگونه می توان بر او تاثیرگذاشت.
چند نکته در رابطه میان مادر و دختر
در روابط میان مادر و دختر باید این مولفه ها وجود داشته باشد.
الف) آموزش دختران: مادر وظیفه دارد بعضی از مسایل خاص دختران را به آنان آموزش دهد. مادری که به دختران خود به ویژه در زمینه مسایل دینی و اخلاقی آموزش می دهد، از پدید آمدن بخش عظیمی از مشکلات و هراس ها جلوگیری می کند.
ب) پذیرش و محبت: مادران باید دختران خود را درک کرده و به آنها محبت کنند تا آنها احساس کنند پناهگاه محکمی دارند. دختری که احساس بی پناهی کند و از محبت کافی بهره مند نباشد در جست و جوی پناهگاه و محبت به بیرون از خانه روی می آورد و دچار لغزش و انحراف می شود.
ج) ایجاد نظم وانضباط: بی شک یکی از وظایف مهم مادران در تربیت دختران آموزش نظم، انضباط و مقررات و قواعد خانه داری و شوهر داری است تا دختر بتواند براساس آن زندگی حال و آینده خود را سر و سامان دهد. این نظم و انضباط در همه امور زندگی ضروری است. در امر تغذیه، نظافت، کار، خواب، استراحت و…
د) رعایت ادب در سخن و گفتار: مادران باید در سخن گفتن با دختران ادب را نگه دارند و از بیان سخنان نیش دار، حرف های رکیک و تحقیر آمیز به آنان بپرهیزند.
م) در مهمانی ها و مجالس: آداب معاشرت و برخوردها، راه و رسم مهمانی و معاشرت را فرزند به همراه مادر می آموزد. رازداری در مجالس معاشرت، روابط صحیح یا غلط، شوخی های مناسب یا نامناسب، صداقت یا ناراستی از آن مجالس آموخته می شود. بنابراین مادران نباید دختران را در بعضی مجالس به همراه خود ببرند و در مجالسی که به همراه می برند باید آداب معاشرت را رعایت کنند.