بلا شک هدف اغلب افراد از ازدواج کردن، رسیدن به آرامش و داشتن یک زندگی عاشقانه و آرام است. اما وقتی برای ازدواج سراغ افرادی میروید که اختلال شخصیت دارند، دستیابی به چنین هدفی در ازدواج محال به نظر میرسد. اختلالات شخصیت دستهای از اختلالات روانی هستند که کل ساختار فرد را در برمیگیرند و از این رو، درمانشان بسیار دشوار است. این اختلالات از اوایل کودکی شروع میشوند و تا آخر عمر ادامه خواهند یافت. شیوع این اختلالات حدود 10 تا 20 درصد بین جوامع مختلف است و اختلالاتی نادر و دور از دسترسی نیستند. پس بعید نیست که شما هم در مسیر ازدواج، با افرادی که اختلال شخصیت دارند مواجه شوید. در ادامه تعدادی از رایجترین اختلال را باهم بررسی میکنیم.
اختلال شخصیت پارانوئید
اختلال شخصیت پارانوئید یکی از معروفترین اختلالات شخصیت است که احتمالا قبلا هم با آن مواجه شدهاید. افرادی که اختلال شخصیت پارانوئید دارند، معمولا در ابتدای رابطه یک فرد حمایتگر به نظر میرسند. اما کم کم متوجه خواهیدشد که این افراد به همه چیز و همه کس شک دارند. این شکاک بودن آنها حتی ممکن است به همسر آنها هم سرایت کند. آنها به خاطر تشکیک به مسئلهای حتی وجود هم ندارد، میتوانند یک دعوا مرافعهی حسابی بهپا کنند.
اختلال شخصیت ضداجتماعی
اختلال شخصیت ضداجتماعی، از فربیندهترین اختلالات شخصیتی است. افرادی که اختلال شخصیت ضداجتماعی دارند، به راحتی دروغ میگویند و دیگران را ماهرانه فریب میدهند. آنها درباره خود به شدت مظلومنمایی میکنند و مبالغهآمیز حرف میزنند. آنها همواره نقاب یک فرد مورد اعتماد، آرام و خوددار را به چهره دارند. اما پشت این نقاب، فردی با خشم زیاد، بیمسئولیتی بالا و فقدان احساس پشیمانی پنهان شده. آنها دیگران را آزار میدهند و از این آزار دادن، به هیچ وجه ناراحت نمیشوند. در کودکی این افراد، سابقهی قابل توجهی از دروغ، فرار از مدرسه، دزدی و انجام اعمال غیرقانونی وجود دارد.
در دوران آشنایی قبل از ازدواج حتما باید خواستان باشد که در دام این افراد نیفتید. افرادی که اختلال شخصیت ضداجتماعی دارند، در نگاه جنس مخالف خود فردی اغواگر و خونگرم به نظر میرسند. اما واقعیت این است که آنها بهشدت غیرقابل اعتماد هستند. این افراد لاابالیگری جنسی دارند و همسرآزاری و کودکآزاری به وفور در آنها مشاهده میشود. اعمال ناایمن نیز مانند رانندگی در حین مستی هم در آنها بهشدت شایع است. طبیعتا، زندگی مشترک با چنین فردی راحت نخواهد بود.
اختلال شخصیت نمایشی
این اختلال شخصیت بیشتر در خانمها رواج دارد. افرادی که اختلال شخصیت نمایشی دارند، به طور افراطی تمایل دارند که مدام خودشان را به شکلی شورانگیز و دراماتیک، ابراز کنند. برای این بیماران، تمام دنیا شبیه صحنهی اجرا و نمایش است. اظهارنظرهای این افراد اغلب هیجانی و احساسی است. لباس پوشیدن این بیماران بهشدت پر زرق و برق و نمایشیست. آنها به شدت دنبال شکار توجهاند اما به محض اینکه آن را شکار کردند، سراغ مورد دیگری میروند. به همین دلیل تشکیل یک رابطه عاطفی طولانی مدت با این افراد تقریبا محال است.
اختلال شخصیت مرزی
اگر با کسی که اختلال شخصیت مرزی دارد ازدواج کنید، به احتمال زیاد باید با آرامش خداحافظی کنید. این افراد مدام خلق و احساساتشان تغییر میکند. یک روز عاشقتان هستند و یک روز از شما متنفرند. یک روز نسبت به مسئلهای بیاحساسند و یک روز از آن مسئله بهشدت ناراحت میشوند. این افراد تنهایی را نمیتوانند تحمل کنند و مدام در تلاشند به هر بهانهای با افراد رابطه برقرار کنند. آنها به شدت نگران این هستند که توسط دیگران ترک یا طرد شوند. رفتارهای خودکشیگونه (آسیبهای شدید به خود) برای جلب توجه خانواده (مخصوصا همسر) در این افراد رایج است.
اختلال شخصیت خودشیفته
کسانی که مبتلا به اختلال شخصیت خودشیفته هستند، معتقدند که انسانهای خیلی خاص و نایابی هستند؛ لذا باید با آنها به شیوه خاصی رفتار و مدارا شود. آنها درک غیرواقعبینانه و کاذبی از اهمیت خود دارند. این افراد از دیگران توقع دارند که آنها را تحسین نموده و همهی درخواستهای آنان را برآورده کنند. آنها اصلا تحمل انتقاد را ندارند. به همین دلیل، از اینکه کسی به خودش اجازه انتقاد کردن از آنها را بدهد، به شدت عصبانی میشوند. بارزترین ویژگیهای این اختلال عبارت است از: فقدان احساس همدلی، رفتارهای پرافاده و تکبرآمیز، استثمارگری در روابط فردی و مشغولیت ذهنی به موفقیت، قدرت و… . اختلال شخصیت خودشیفته در مردان شایعتر از زنان است.
اختلال شخصیت وابسته
بیماران مبتلا به اختلال شخصیت وابسته، نیازهای خود را تحتالشعاع نیازهای دیگران قرار میدهند. اطرافیان این بیماران، آنان را مانند یک “کنه” توصیف میکنند. این افراد از تصمیم گرفتن عاجزند و برای تصمیمگیری سراغ دیگران میروند. آنها به تنهایی هیچ فعالیت تازهای را نمیتوانند شروع کنند. این افراد حس میکنند اگر کسی اعمال آنها را هدایت نکند، آنها مرتکب اشتباه و خطا خواهند شد. به همین دلیل اگر برای مدتی تنها بمانند، احساس ناراحتی شدیدی را تجربه میکنند. درمان این اختلال شخصیت نسبت به اختلالات قبلی محتملتر است؛ چرا که این افراد در خودشان اندک انگیزههایی برای درمان میدهند. آمارها نشان میدهند که این اختلال در زنان شیوع بیشتری دارد.
جمعبندی
ازدواج به معنای رقم زدن یک رابطه عاطفی عمیق است و یکی از بزرگترین خطراتی که این رابطه را تهدید میکند، ابتلای یکی از طرفین به اختلالات شخصیتیست. اختلالات شخصیت انواع مختلفی دارند که ما به بررسی تعدادی از آنها پرداختیم: اختلال شخصیت پارانوئید، ضداجتماعی، نمایشی، مرزی، خودشیفته و وابسته. زندگی مشترک با هر کدام از این افراد میتواند الگوهایی از نابهسامانی و آشفتگی در زندگی را پدید بیاورد. افرادی که مبتلا به اختلال شخصیت هستند، به راحتی درمانپذیر نیستند. چرا که این اختلالات معمولا از کودکی افراد آغاز و تا پایان عمر آنها ادامه دارد. بعضی از این اختلالات مانند اختلال شخصیت ضداجتماعی، در ابتدا چهرهای فریبنده دارند و تشخیص این اختلالات در لحظات اولیه آشنایی ممکن نیست. لذا اینجا اهمیت مشاوره پیش از ازدواج مشخص میشود. توصیه میشود حتما قبل از ازدواج به یک مرکز مشاوره خانواده مانند مرکز مشاور یارا مراجعه کنید.