ازدواج در دین اسلام برخلاف برخی ادیان دیگر، امری مقدس و مطلوب است.برخی ادیان ازدواج را امری دور از دینداری و زهد میدانند؛ درحالیکه اسلام، تشکیل خانواده را یک امر مهم فردی و حتی اجتماعی میداند. در جامعه اسلامی، یکی از دغدغههای جوانان مذهبی این است که ازدواجشان، یک ازدواج اسلامی باشد. از آنجایی که دین اسلام یک دین همهجانبه است، انسان را در مراحل ازدواج هم راهنمایی میکند.
هدف و نیت درست در ازدواج اسلامی
وقتی قصد دارید یک ازدواج اسلامی داشته باشید، قطعا قدم اول این است که اصطلاحاً هدف خود را اسلامیزه کنید. هدف شما از ازدواج چیست؟ آن را چطور میبینید؟ یک مقصد برای خوشبختی؟ یک مرحله برای رشد؟ یک راه برای فرار کردن از شرایطی که در آن هستید؟ تعریف شما از عشق در ازدواج چیست؟ خداوند در قرآن کریم هدف از ازدواج را آرامش میداند. اسلام احساس عشقی که بین زوجین که در ازدواج وجود دارد را از نوع عشق عاقلانه میداند. چنین در گذر زمان و بر اساس شناخت به وجود میآید؛ نه در یک نگاه هوسانگیز. آیا هدف و تعریف شما از ازدواج، با ازدواج اسلامی همخوانی دارد؟
تعیین ملاکهای اسلامی
قطعاً به عنوان یک فرد، ملاکهایی برای ازدواج خود در نظر گرفتهاید. ملاکهای شما، چقدر شبیه هستند به صفاتیست که از نظر اسلام مثبت و شایستهاند؟ ظاهر و وضعیت مالی اولویت اولتان هستند یا چیزهای دیگر؟ در اسلام مهمترین ملاک برتری افراد تقوا نام گرفته است. تقوا مهمترین معیار برای مقایسه بین افراد است. تقوا جوانب مختلفی دارد و صرفا منظور انجام اعمال عبادی مانند نماز و روزه نیست. صفات دیگری مانند امانتداری، متعهد بودن (اهل وفای به عهد)، حیا، پاکدامنی، خانوادهی خوب و سالم و… هم جز معیارهای یک ازدواج اسلامی به شمار میآیند.
رعایت تقوا و اخلاق در خواستگاری
اگر میخواهید یک ازدواج اسلامی داشته باشید، باید این موارد را در طی دوران آشنایی و خواستگاری رعایت کنید:
- دروغ نگویید. اگر دوست ندارید دربارهی چیزی حرف بزنید، راهی غیر از دروغ گفتن را پیش بگیرید. مثلا صادقانه بگویید مایل به حرف زدن درباره آن موضوع نیستید؛ یا بگویید در صورت جلو رفتن فرآیند آشنایی حتما دربارهاش صحبت میکنید. حتی میتوانید این موضوع را با یک واسطه امین درمیان بگذارید و از او بخواهید تا آن را به طرف مقابل منتقل کند.
- اعتراف به گناه یا خودافشایی پیش دیگران به خودی خود جایز نیست و فقط تحت شرایط خاصی مجاز است. شما نباید در طول دوره خواستگاری طرف مقابل را مجبور کنید تا پیش شما به گناهان گذشتهاش اعتراف کند. اگر میخواهید مطمئن شوید که طرف مقابل شما ملاکهایی که مدنظرتان دارید را داراست یا خیر، به یک مشاور ازدواج مراجعه کنید. ملاکهای مدنظرتان را با مشاور ازدواج درمیان بگذارید. مشاور حرفهای با انجام مصاحبه یا تستهای روانشناسی ملاکهای مدنظر شما را بررسی کند و نیازی به برگزاری جلسه بازجویی در مراسم خواستگار نیست. برای استفاده از مشاوره پیش از ازدواج میتوانید به مرکز مشاوره اسلامی یارا مراجعه کنید.
- فراموش نکنید که در ازدواج اسلامی، باید تمام احکام بین محرم و نامحرم را تا قبل از محرمیت مشروع، رعایت کنید. شما تا قبل از عقد شرعی به همدیگر نامحرم هستید. گفتوگوی صمیمی، استفاده از الفاظ محبتامیز و عاشقانه، آرایش غلیظ و پوشش نامناسب در برابر همدیگر و موارد این چنینی تا زمان خطبه عقد بر دختر و پسر حرام است.
مراسمهای ازدواج اسلامی
امروزه برخی جوانان مذهبی فکر میکنند برای اینکه یک ازدواج اسلامی داشته باشند، باید مراسم عروسی را حذف و به چیز دیگری تبدیل کنند. این درحالیست که در اسلام، برگزاری مراسم عروسی امری مطلوب است. طبق نظر برخی از مراجع، برگزاری عروسی (دادن ولیمه به مناسبت ازدواج) یک امر مستحب است.
برگزاری عروسی اسلامی
میتوان گفت آخرین قدم اجرای یک ازدواج اسلامی، برگزاری مراسم عروسی است. برای اینکه مراسم عروسی شما مطابق با شریعت اسلام باشد، موارد زیر را به کار بگیرید:
- به جای کارت عروسی کاغذی، از کارت عروسی دیجیتال استفاده کنید.
- در مراسم به جای موسیقی حرام، از موسیقی حلال یا مولودی استفاده کنید.
- مراسم را به صورت زنانه-مردانه برگزار کنید و از حضور طولانی مدت داماد در مجلس زنانه خودداری کنید.
- احکام رقص جز مواردی است که مورد اختلاف نظر مراجع است. حتما قبل از مراسم آن را مطالعه کنید تا طبق نظر مرجع خود عمل کرده باشید.
- برای جلوگیری از اسراف، توزیع پذیرایی را به شکلی قرار بدهید که اضافات آن به طور دست نخورده بمانند.
- فرآیند عروسکِشون بعد از پایان مراسم، معمولا برای دیگران مزاحمت ایجاد میکند و مصداق حقالناس است. از مجری مراسم یا میزبانان بخواهید که به مهمانان اعلام کنند این فرآیند انجام نخواهد شد.
- از انجام رفتارهای لاکچری و چیزهایی که به طور معمول در حد توان عموم مردم نیستند خودداری کنید. رزرو تالارهای مجلل، خریدن جواهرات سنگین، اجاره ماشین خارجی و موارد مشابه، صرفا تجملگرایی و مصرفگرایی را ترویج میدهند و فایده چندانی ندارند.
سایر مراسمها در ازدواج اسلامی
سعی کنید در سایر مراسم هم نکاتی که یاد شد (مانند موسیقی، اختلاط محرم و نامحرم، عدم اسراف و…) را رعایت کنید. توجه داشته باشید که با توجه به وضعیت اقتصادی سختی که پیش آمده، تعدد مراسم ازدواج مثل گذشته توصیه نمیشود. حتی اگر تمکن مالی خوبی داشته باشید، برگزاری چندین مراسم پشتسرهم مانند جشن نامزدی، جشن عقد، حنابندان، پاتختی و… توصیه نمیشود. برگزاری این مراسمها ضرورت خاصی ندارند و صرفا باعث برانگیختن احساس حسرت یا چشم و همچشمی در سایر میهمانان میشوند.
جمعبندی:
بسیاری از جوانان مذهبی دوست دارند یک ازدواج اسلامی را تجربه کنند. در طی فرآیند ازدواج اسلامی، از ابتدای آشنایی تا پایان مراسم عروسی، باید احکام و اخلاق اسلامی در نظر گرفته شود. برای تجربه یک ازدواج اسلامی، در تعیین ملاکهای خود، حتما به آموزههای قرآن توجه داشته باشید. در طی دوره آشنایی و خواستگاری، از دروغگویی، اعتراف به گناه، سوالات بازجوییگونه، روابط صمیمی و صحبتهای عاشقانه دوری کنید.
دادن ولیمه به مناسبت ازدواج (یا همان عروسی) امری مستحب است. سعی کنید تا جای ممکن این مراسم را حذف نکنید. بسیاری از افراد مذهبی برگزاری مراسم را از ترس رخ دادن فعل حرام لغو میکنند. اما با رعایت چند نکته میتوانید یک عروسی اسلامی داشته باشید. از موسیقی حلال استفاده کنید. در پذیرایی اسراف نکنید و از رفتارهای تجملگرایانه بپرهیزید؛ حتی اگر تمکن مالی خوبی دارید. مراسم ازدواجی سالم و خاطرهانگیز را برایتان آرزو میکنیم.