در جلسه مشاوره پیش از ازدواج اولین و مهمترین سوالات مراجعان مراکز مشاوره این است که چگونه کفویت را تشخیص بدهیم؟ همه ما بارها و بارها از زبان بزرگترها و مشاور ازدواج و خانواده شنیدهایم که توصیه می کنند زن و شوهر باید هم کفو باشند. حال این کفویت به چه معناست؟ برخلاف تصور برخی از افراد که کفویت را به معنی شباهت در نظر گرفته و منظور از هم کفو بودن را شبیه هم بودن می دانند، کفویت به معنای تناسب داشتن و اصطلاحا «به هم خوردن» است. به عبارت دیگر هم کفو بودن دو نفر برای ازدواج به این معناست که زن و مرد به هم بیایند. فاصله شدید و اختلاف فاحش از هر لحاظی داشتن به معنای عدم کفویت طرفین است. کفویت برای ازدواج در چند عرصه مهم باید مورد توجه و لحاظ قرار گیرد که مهمترین آنها عبارتند از:
کفویت ایمانی:
اولین مصداق کفویت در امر ازدواج تناسب در ایمان و اعتقادات است. کفویت ایمانی به این معناست که دختر و پسری که می خواهند با یکدیگر ازدواج کنند، باید اعتقادات یکسان و مشابه هم داشته باشند. یعنی اگر دختر مذهبی و دیندار باشد ولی پسر اعتقادی به اصول و ارزش های دینی نداشته باشد، میان این دو کفویت و تناسب جهت ازدواج وجود ندارد و در ادامه زندگی به مشکل بر خواهند خورد و مجبور می شوند یا خودشان را به نفع دیگری تغییر دهند و یا از یکدیگر جدا شوند.
کفویت خانوادگی و اجتماعی:
مصداق دیگری که برای کفویت در امر ازدواج می توان ذکر کرد، تناسب خانوادگی و جایگاه اجتماعی و طبقاتی دو طرف است. بايد توجه داشت دو فردي كه قرار است با هم زندگي كنند، از نظر طبقه اجتماعي فاصله زيادي با يكديگر نداشته باشند؛ زيرا از آنجا که طبقه اجتماعي هر فرد، منش، شخصيت و نگاه خاص او را در زندگي شكل مي دهد، فاصله طبقاتی زیاد باعث بروز مشكلات جدی مي شود. توجه به سطح اجتماعي و اقتصادي تقريبا يكسان اولين گام براي يك ازدواج سالم و موفق است. ازدواج با یک فرد مساوی است با پیوند با یک خانواده و فامیل. لذا خانواده دختر و پسر باید با یکدیگر سنخیت و تناسب داشته باشند. در انتخاب همسر معقول نیست شما بگویید «من می خواهم با این فرد زندگی کنم و کاری با خانواده اش ندارم» چرا که این فرد جزیی از همان خانواده و فامیل و شاخه ای از همان درخت است. این شاخه، از ریشه همان درخت تغذیه کرده و مسلم است که بسیاری از صفات اخلاقی، روحی، عقلی و جسمی آن خانواده و فامیل از راه وراثت و تربیت و محیط به این فرد منتقل شده است. باید موقع ازدواج ارزش های درون خانواده فرد را بررسی کنید و با ارزش های درون خانواده خودتان مقایسه نمایید. اگر این ارزش ها با یکدیگر تناسب داشته باشند، شما زندگی آرامی خواهید داشت. در مقایسه ارزش ها دقت داشته باشید. برای مثال اگر در خانواده شما تحصیل یک ارزش است، در خانواده فرد مقابل نیز تحصیل یک ارزش باشد، اگر در خانواده شما حجاب یک ارزش است، در خانواده طرف مقابل حجاب ضد ارزش نباشد. آنچه در تناسب اجتماعی نیز باید در نظر داشت، ارتباطات و رفت و آمدهای خانوادگی است. این که خانواده با چه افرادی رفت و آمد می کنند و دارای چه جایگاهی هستند، آیا شهرت اجتماعی دارند یا خیر، مهم است. همه اینها در جایی جمع می شود که به آن تناسب اجتماعی می گوییم و چقدر خوب است که پسر و دختر در یک ردیف اجتماعی با هم ازدواج کنند.
کفویت مالی و طبقاتی:
یکی دیگر از مصادیق کفویت و تناسب در عرصه مالی و اقتصادی است، هر چقدر دو خانواده از لحاظ مالی به هم نزدیک تر باشند، ازدواج، ازدواج خوبی است. بهتر است که دختر و پسر و خانواده هایشان از لحاظ مالی و ثروت تفاوت زیادی با هم نداشته باشند، زیرا ازدواج دو طبقه متضاد اجتماعی همیشه مشکلاتی را به همراه خواهد داشت. کسی که از نظر اقتصادی در یک طبقه بالای اجتماعی قرار دارد همواره در ناز و نعمت بوده و زندگی اش غالبا فاقد مشکلات و تنگناهای مالی بوده است. از سوی دیگر فردی که در طبقه پائین اقتصادی قرار دارد به طور معمول با سختی ها و تنگناهای مالی بزرگ شده و خیلی از مطالبات و خواسته های خودش را به دلیل نداری فرو خورده است. حال اگر این دو با یکدیگر از دواج کنند، ولو اینکه به لحاظ اعتقادی و ارزشی قرابت بسیاری با هم داشته باشند، قطعا در برخی عرصه های زندگی به مشکل خواهند خورد. از نحوه مصرف در زندگی گرفته تا انتظارات مادی زندگی، از وضع ظاهری خانواده های آنها گرفته تا هزینه های مورد انتظار طرفین در مورد نفقه و مهریه و مراسم عروسی و… که به دلیل تفاوت طبقاتی آنها باعث اختلاف خواهد شد. به عنوان مثال قطعا دختری که در خانه پدر هر آنچه اراده کرده است را به دست آورده و هیچ کدام از خواسته هایش به دلیل مشکلات مالی سانسور نشده است، در خانه شوهری که وضعیت مالی کاملا متفاوتی با پدرش دارد نمی تواند زندگی کند. دختری که لباس تن او و اعضای خانواده اش در مراسم ها و میهمانی های مختلف با رقم های میلیونی خریداری می گردد، در مواجهه با خانواده ای که لباس هایی بسیار معمولی در میهمانی بر تن می کنند، اغلب از موضع تحقیر و تمسخر برخورد خواهند کرد. یا پسری که در دوران مجردی ماشین زیر پای او چندصد میلیون می ارزید و پدرش برای زندگی مشترک او خانه ای میلیاردی فراهم کرده است، قطعا در زندگی با دختری که جهیزیه ناچیز دارد یا خودش و یا خانواده اش به مشکل بر خواهند خورد. گاه ديده ميشود كه مردها به دنبال ازدواج با دختر خانوادهاي هستند كه از امكانات مالي بالايي برخوردار باشد؛ به تصور اينكه از اين ازدواج به عنوان سكوي پرتاب استفاده كنند. در واقع، افراد با اين اقدامات خود را در پشت نقابي قرار مي دهند تا به موقعيت ايدهآل برسند؛ در حالي كه راهي نامناسب را انتخاب كردهاند. پس بايد توجه داشت به دست خودمان بناي يك ازدواج اشتباه و نامناسب را نگذاريم.
کفویت شخصیتی و طبعی:
یکی دیگر از مصادیق کفویت در ازدواج، تناسب شخصیتی طرفین است. منظور از شخصیت نیز تمام ابعاد شخصیتی افراد اعم از خلق و خو، طبع و مزاج، علایق و سلایق و حتی فضائل و جایگاه اجتماعی مانند تحصیلات است. مثلاً اگر یک دختر لوس و جلف با مردی متین و موقر ازدواج کند، یک نوع عدم تناسب بوده و تحمل رفتار اجتماعی زن برای مرد مشکل است. و یا مثلا اگر دختر دارای تحصیلات بالا بوده و پسر تحصیلات عالیه نداشته باشد، این هم نوعی عدم کفویت و مشکل آفرین خواهد بود. بسیار خوب است که زن و شوهر از نظر معلومات و تحصیلات علمی، خیلی با هم فاصله نداشته باشند و در ردیف یکدیگر باشند تا تفاهم بیشتر در زندگی شان به وجود آید. زنی که تحصیل کرده و دانشگاهی است نمی تواند همسر یک مرد بی سواد یا کم سواد باشد. اگر هم توانست مدت کوتاهی می تواند ولی در دراز مدت قطعا به مشکل بر می خورند. همینطور در مورد طبع و مزاج دو طرف نیز باید کفویت وجود داشته باشد. اگر به عنوان مثال پسر گرم مزاج باشد و دختر طبع سردی داشته باشد، در زندگی و مسائل زناشوئی دچار سختی خواهند شد. حتما باید در محک زدن شخصیت و ویژگی های شخصیتی طرف مقابل دقت کنید. ضمن اینکه یکی دیگر از مصادیق کفویت شخصیتی این است که روحیه و شخصیت طرفین به طوری با یکدیگر تناسب پیدا کنند که همچون آسیابی که دو سنگ رو و زیرین دارد عمل کرده و زندگی را به پیش ببرند. قدیمترها یک اصطلاحی وجود داشت که می گفتند زن و شوهر باید «مَن» و «نیم مَن» باشند. یعنی بالاخره یکی باید کوتاه بیاید و سنگ زیرین آسیاب باشد تا بتوانند در مواقع اختلاف با یکدیگر کنار بیایند.
کفویت سنّی:
مصداق دیگری که در بحث کفویت و تناسب در ازدواج وجود دارد، تناسب سنّی دختر و پسر می باشد. اگر چه در این زمینه حکم کلی و قطعی دادن کمی غیر واقعی و بدون لحاظ استثنائات موفق خواهد بود، اما به نظر می رسد تناسب واقعی و کفویت سنّی دختر و پسر در ازدواج از یک قاعده کلی پیروی می کند و آن هم این که بهتر است سن پسر از دختر بالاتر باشد. رعایت این قاعده به داشتن یک زندگی مناسب و ایده آل کمک بیشتری می کند اما این بدان معنا نیست که اگر در مواردی سن دختر از پسر بالاتر بود و یا همسن بودند، زندگی آنها حتما و ناگزیر با بحران مواجه خواهد شد. دلیل این قاعده که دختر باید از پسر کوچکتر باشد هم این است که اقتدار مرد در خانواده یکی از ارکان و پایه های زندگی خانوادگی است و بزرگتر بودن مرد از زن به تثبیت و تقویت این اقتدار کمک کرده و برعکس کوچکتر بودن مرد این اقتدار را تضعیف می کند. ضمن این که تجربه های فراوانی در جامعه وجود دارند که همگی در این اتفاق مشترک بوده اند که وقتی سن دختر از پسر بزرگتر باشد، مدیریت زن بر مرد نیز پررنگ تر خواهد شد. علت دیگری هم که این قاعده را مهم جلوه می دهد، بازه و دوره فعالیت جنسی زن و مرد در طول عمر زندگی خویش است. همانطور که می دانیم و داده های علمی نیز می گویند، زنان زودتر از مردان به سن یائسگی و یا از کار افتادگی جنسی می رسند و مردان دوره فعال بودن جنسی طولانی تری نسبت به زنان دارند. لذا اگر سن مرد از زن بزرگتر باشد، رسیدن هر دوی آنها به سن از کار افتادگی جنسی به هم نزدیکتر خواهد شد.
