مشاوره پیش از ازدواج درباره ملاک ها و معیارهای مناسب ازدواج در طرفین به ارائه راهنمایی و مشاوره می پردازد. در جلسات مشاوره ازدواج معمولا این سوال به کرات پرسیده می شود که دختران باید چه ویژگی ها و معیارهایی را برای انتخاب پسر لحاظ کنند و دختران نیز متقابلا این سوال را از مشاور ازدواج می پرسند. لذا ما در این یادداشت سعی داریم به بررسی ملاک هایی که دختران برای انتخاب پسران باید لحاظ کنند، بپردازیم. از این رو در نگاه اسلامی، گزینه مناسب برای دختران می بایست دارای ویژگی های زیر باشد:
-
عقلانیت و تدبیر
اولین ویژگی مهم و اساسی برای پسران به عنوان مدیر خانواده، داشتن قدرت تعقل و تدبیر معاش است. یک مرد ایده آل و مناسب می بایست برخوردار از عقل معاش و توان مدیریت زندگی خود و اعضای خانواده اش بوده و هوش و تخصص کافی جهت بیرون کشیدن گلیم خود از آب را داشته باشد. اساسا دلیل این که در نگاه اسلامی مرد به عنوان سرپرست خانواده معیّن شده و مسئولیت مدیریت و تدبیر زندگی برعهده او قرار داده شده است، همین برخورداری از عقل معاش و تدبیر است. قدرت تعقل و تدبیر مرد باعث می شود که اعضای خانواده او در مواقع بحرانی زندگی آرامشی ناشی از اعتماد به مدیر زندگی خود داشته باشند. کفایت عقلانی با برخورداری از ویژگی هایی مانند: قدرت تشخیص، فهم و درک و تجزیه و تحلیل صحیح مفاهیم، اتخاذ تصمیم های مناسب، بجا و حکیمانه در موقعیت ها و شرایط مختلف، استقلال فکری، انتظار واقع بینانه داشتن از خویش و دیگران براساس ظرفیت ها و توانمندی ها، قدرت غلبه بر احساسات و هیجان ها و کشش های نفسانی، پذیرش مسئولیت های اجتماعی؛ رفتار عادلانه و شجاعانه؛ پیروی از رویة اعتدال، عمل به باورها و گفتههای صواب و منطقی؛ گوشدادن به سخنان و پیروی کردن از بهترین آن و… قابل تشخیص خواهد بود. لذا مردی که دارای این ویژگی نیست گزینه خوبی برای ازدواج نبوده و زندگی با وی با مشکل مواجه خواهد شد.
-
غیرت و مردانگی
ویژگی مهم و اساسی دیگری که دختران باید در طرف مقابل خود بسنجند، غیرت و مردانگی است. غیرت یکی از صفات پسندیده و هویت بخش برای مردان در نگاه اسلامی است. غیرت و مردانگی یک مرد در قبال ناموس و خانواده اش، تضمین کننده آرامش و امنیت ناشی از حمایت یک مرد برای آنان خواهد بود. اکثریت قریب به اتفاق زنان و دختران نیز وجود ویژگی غیرت و تعصب نسبت به ناموس را برای مرد زندگی خود بسیار مورد پسند می دانند. مردی که غیرت نسبت به خانواده و ناموسش داشته باشد، آنها را در مقابل حوادث و ناامنی های جامعه و محیط حمایت کرده و از جان و مال خود برای آرامش و امنیت آنها مایه خواهد گذاشت. لذا اگر مردی فاقد این ویژگی باشد گزینه مناسبی جهت ازدواج نخواهد بود.
نحوه سنجش: پیشنهاد ما به دختر خانم های محترم در این زمینه این است که برای سنجش معیار غیرت و مردانگی خواستگار خود از پدر و یا برادر بزرگتر خود کمک بگیرید و از آنها بخواهید به صورت خصوصی با خواستگار شما چند کلام حرف مردانه بزنند. پدر شما خوب می تواند تشخیص دهد که پسر خواستگار شما چقدر این روحیه و ویژگی را دارد.
-
پختگی و هوشمندی
ویژگی دیگری که توجه داشتن به آن در انتخاب مرد زندگی برای دختران مهم است، پختگی و هوشمندی وی در مواجهه با امور زندگی و مسائل محیطی است. پختگی به معنای تجربه داشتن و هوشمندی نیز به معنای بهره گرفتن از تجربیات و پختگی دیگران است. هر چقدر پسران جوان و در سن ازدواج از خامی و ناپختگی دوران جوانی خود فاصله گرفته و به سبب کسب تجربه های متفاوت در عرصه های مختلف زندگی و نیز قرار گرفتن در معرض استفاده از تجربیات زندگی دیگران، پخته تر شده باشند در مواجهه با مسائل و بحران های طبیعی زندگی در آینده موفق تر عمل خواهند نمود. البته قطعا نباید از یک جوان زیر سی سال انتظار داشت که به پختگی یک مرد 60 ساله رفتار کند، اما جوانانی که زندگی موفق و فعالی را تجربه کرده باشند و خود را در معرض سختی و مسائل متعدد قرار داده باشند، نسبت به جوانانی که عمر خود را به بطالت و تن پروری گذرانده باشند، با تجربه تر و پخته تر خواهند بود. لذا هر چقدر که گزینه شما در رفتار و گفتار خود پخته و مجرب عمل کند برای ازدواج مناسب تر خواهد بود.
-
اقتدار و صلابت
ویژگی مهم دیگری که یک مرد موفق باید از آن برخوردار باشد، شخصیت مقتدر و با صلابت است. از آنجا که سرپرستی و مدیریت خانواده برعهده مرد بوده و زنان از این مسئولیت و تکلیف سنگین معاف هستند، می بایست مردان دارای شخصیتی مقتدر و دارای صلابت باشند تا قدرت اتخاذ تصمیم و اعمال نظر و مدیریت زندگی را در عرصه های مختلف داشته باشند. اگر مردی اقتدار لازم را در زندگی نداشته باشد ناخودآگاه عنان و رشته مدیریت زندگی از دست او خارج شده و به دلیل بی کفایتی در مدیریت زندگی، زن خانه مجبور به اعمال مدیریت خواهد بود که این اتفاق نه به مصالح خانواده بوده و نه با شخصیت عاطفی و احساسی زنان قابل جمع خواهد بود و لذا آسیب های زیادی را به خانواده تحمیل خواهد کرد.
نحوه سنجش: یکی از راهکارهای ساده برای سنجش این ویژگی در آقا پسرها این است که شما به خانواده وی رجوع کنید و سلسله مراتب اقتدار را در میان اعضای خانواده وی بسنجید. اگر در خانواده ایشان مردسالاری حاکم بوده و پدر خانواده دارای اقتدار بوده باشد، او نیز فردی مقتدر و باصلابت خواهد بود و اگر در خانواده او مادر خانواده همه کاره بوده و پدر خانواده در تصمیم گیری ها در حاشیه قرار داشته و به اصطلاح مادرسالاری حاکم بوده باشد، وی احتمالا(نمی گوییم یقینا) از صلابت و اقتدار کمتری برخوردار است.
-
روابط با نامحرم
چگونگی تنظیم روابط با نامحرم چه در فضای کار و تحصیل و چه در جمع های فامیلی و خانوادگی نیز یکی دیگر از مولفه هایی است که دختران در انتخاب گزینه مناسب خویش حتما باید به آن توجه لازم را داشته باشند. این که مردی در ارتباط با نامحرم چارچوب و قاعده مشخصی نداشته و از اصول دینی در این زمینه پیروی نکند، گزینه مناسبی جهت ازدواج نیست زیرا ارتباط باز و بدون اصول با جنس مخالف مانند دویدن بر یک سطح کاملا لغزنده است و همواره امکان لغزش در آن وجود دارد. دختران جوان باید توجه داشته باشند که ارتباط باز و صمیمی داشتن پسران با جنس مخالف به معنای روشنفکر بودن نیست و اتفاقا نشانه ضعف شخصیتی آنان بوده و مردانی که با وجود داشتن زن جوان، کماکان با دختران جوان فامیل و دانشگاه و… رابطه صمیمی دارند، بیشتر از سایر مردان در معرض خیانت در زندگی هستند. لذا در این زمینه توصیه می شود که پسری را انتخاب کنید که در مورد ارتباط با نامحرم به هیچ عنوان روشنفکر نباشد!
نحوه سنجش: اگر می خواهید این ویژگی را در خواستگار خود بسنجید باید سراغ دوستان و هم دانشگاهی ها و یا همکاران وی رفته و از آنها در مورد کیفیت و سطح ارتباط او با خانم های دانشگاه یا محل کار پرس و جو کنید. اگر خواستگار شما فردی است که همه خانم های محل کار و اکثر دختران دانشگاه او را می شناسند و با او خاطره دارند! و یا در مورد صفاتی چون خوش اخلاقی، خنده رو بودن، مهربانی و… او تعریف و تمجید می کنند، بدانید که رابطه او با خانم های نامحرم آن طور که باید باشد نیست. اما اگر کسی او را نمی شناخت و یا او را با صفاتی چون گوشه گیری، خجالتی بودن، اجتماعی نبودن و… یاد کردند، بدانید که رابطه او با نامحرم تنظیم شده بوده است.
